avś_09.006.01.

यो॒ विद्या॒द् ब्र॒ह्म प्रत्य॒क्षं प॒रूंषि य॒स्य संभारा॒ ऋ॒चो य॒स्यानूक्य॑म् ॥१॥

yó vidyā́d bráhma pratyákṣaṃ párūṃṣi yásya saṃbhārā́ ŕ̥co yásyānūkyàm ||1||

Парьяя 1Кто (бы он ни был), пусть знает брáхмана, непосредственно воспринимаемого, чьи суставы — приготовления (к жертвоприношению), чей спинной хребет — гимны (Ригведы),

Whoso will know Prayer with immediate knowledge, whose mem-
bers are the stuff, whose spine the verses:

avś_09.006.02.

सा॒मानि य॒स्य लो॒मानि य॒जुर् हृ॒दयम् उच्य॒ते परिस्त॒रणम् इ॒द् धविः॒ ॥२॥

sā́māni yásya lómāni yájur hŕ̥dayam ucyáte paristáraṇam íd dhavíḥ ||2||

Чьи волоски на теле — мелодии (Самаведы), сердцем называется жертвенная формула (Яджурведы), а разостланная солома — жертва.

Whose hairs are psalms, whose heart is called the Yajus, whose
coverlet is verily oblation—

avś_09.006.03.

य॒द् वा॒ अ॒तिथिपतिर् अ॒तिथीन् प्रतिप॒श्यति देवय॒जनं प्रे॒क्षते ॥३॥

yád vā́ átithipatir átithīn pratipáśyati devayájanaṃ prékṣate ||3||

Когда же хозяин гостей встречает гостей взглядом, он наблюдает за жертвоприношением богам.

Verily when a host looks at his guests he looks at the place of
sacrifice to the Gods.

avś_09.006.04.

य॒द् अभिव॒दति दीक्षा॒म् उ॒पैति य॒द् उदकं॒ या॒चत्य् अपः॒ प्र॒ णयति ॥४॥

yád abhivádati dīkṣā́m úpaiti yád udakáṃ yā́caty apáḥ prá ṇayati ||4||

Когда он приветствует (гостей), он принимает посвящение; когда же предлагает воду, он доставляет (священные) воды.

When he salutes them reverently he undergoes preparation for
a religious ceremony: when he calls for water, he solemnly
brings sacrificial water.

avś_09.006.05.

या॒ एव॒ यज्ञ॒ आ॒पः प्रणीय॒न्ते ता॒ एव॒ ताः॒ ॥५॥

yā́ evá yajñá ā́paḥ praṇīyánte tā́ evá tā́ḥ ||5||

А какие воды доставляются на жертвоприношение, это они и есть.

The water that is solemnly brought at a sacrifice is this same
water.

avś_09.006.06.

य॒त् त॒र्पणम् आह॒रन्ति य॒ एवा॒ग्नीषोमी॒यः पशु॒र् बध्य॒ते स॒ एव॒ सः॒ ॥६॥

yát tárpaṇam āháranti yá evā́gnīṣomī́yaḥ paśúr badhyáte sá evá sáḥ ||6||

Когда приносят угощение, это все равно что привязывается (жертвенное) животное для Агни-и-Сомы.

The libation which they bring; the sacrificial victim dedicated
to Agni and Soma which is tied to the post, that, verily, is
this man.

avś_09.006.07.

य॒द् आवसथा॒न् कल्प॒यन्ति सदोहविर्धाना॒न्य् एव॒ त॒त् कल्पयन्ति ॥७॥

yád āvasathā́n kalpáyanti sadohavirdhānā́ny evá tát kalpayanti ||7||

Когда устраивают места для ночлега, это ведь устраивают сиденье и вместилища жертв.

When they arrange dwelling-rooms they arrange the sacred
chamber and the shed for housing the Soma cars.

avś_09.006.08.

य॒द् उपस्तृण॒न्ति बर्हि॒र् एव॒ त॒त् ॥८॥

yád upastr̥ṇánti barhír evá tát ||8||

Когда стелят (постель), это ведь жертвенная солома.

What they spread upon the floor is just Sacrificial Grass.

avś_09.006.09.

य॒द् उपरिशयन॒म् आह॒रन्ति स्वर्ग॒म् एव॒ ते॒न लोक॒म् अ॒व रुन्द्धे ॥९॥

yád upariśayanám āháranti svargám evá téna lokám áva runddhe ||9||

Когда приносят постель, этим ведь (человек) подчиняет себе небесный мир.

With the couch that the men bring, he wins for himself the
world of Svarga.

avś_09.006.10.

य॒त् कशिपूपबर्हण॒म् आह॒रन्ति परिध॒य एव॒ ते॒ ॥१०॥

yát kaśipūpabarhaṇám āháranti paridháya evá té ||10||

Когда приносят циновку (и) подушку, они, в самом деле, — ограда (жертвенного костра).

The pillow-coverings that they bring are the green sticks that
surround the sacrificial altar.

avś_09.006.11.

य॒द् आञ्जनाभ्यञ्जन॒म् आह॒रन्त्य् आ॒ज्यम् एव॒ त॒त् ॥११॥

yád āñjanābhyañjanám āháranty ā́jyam evá tát ||11||

Когда приносят мазь и притирание — это, в самом деле, жертвенное масло.

The ointment that they bring for injunction is just clarified
liquid butter.

avś_09.006.12.

य॒त् पुरा॒ परिवेषा॒त् स्वाद॒म् आह॒रन्ति पुरोदा॒शाव् एव॒ तौ॒ ॥१२॥

yát purā́ pariveṣā́t svādám āháranti purodā́śāv evá táu ||12||

Когда приносят до угощения кусочек, это ведь две жертвенные лепешки.

The food they bring before the general distribution represents
the two sacrificial cakes of rice meal.

avś_09.006.13.

य॒द् अशनकृ॒तं ह्व॒यन्ति हविष्कृ॒तम् एव॒ त॒द् ध्वयन्ति ॥१३॥

yád aśanakŕ̥taṃ hváyanti haviṣkŕ̥tam evá tád dhvayanti ||13||

Когда зовут того, кто готовит еду, это, поистине, зовут того, кто готовит жертву.

When they call the man who prepares food they summon the
preparer of oblation.

avś_09.006.14.

ये॒ व्रीह॒यो य॒वा निरुप्य॒न्ते ऽंश॒व एव॒ ते॒ ॥१४॥

yé vrīháyo yávā nirupyánte 'ṃśáva evá té ||14||

Какие зерна риса (и) ячменя высыпаются, они ведь побеги сомы.

The grains of rice and barley that are selected are just filaments
of the Soma plant.

avś_09.006.15.

या॒न्य् उलूखलमुसला॒नि ग्रा॒वाण एव॒ ते॒ ॥१५॥

yā́ny ulūkhalamusalā́ni grā́vāṇa evá té ||15||

(То), что ступка-и-пестики, они, в самом деле, давильные камни.

The pestle and mortar are really the stones of the Soma press.

avś_09.006.16.

शू॒र्पं पवि॒त्रं तु॒षा ऋजीषा॒भिष॒वणीर् आ॒पः ॥१६॥

śū́rpaṃ pavítraṃ túṣā r̥jīṣā́bhiṣávaṇīr ā́paḥ ||16||

Веялка — цедилка (для сомы), шелуха — выжимки (сомы), вoды — добавления при выжимании (сомы).

The winnowing-basket is the filter, the chaff the Soma dregs,
the water, the pressing-gear.

avś_09.006.17.

स्रु॒ग् द॒र्विर् ने॒क्षणम् आय॒वनं द्रोणकलशाः॒ कुम्भ्यो॑ वायव्या॑नि पा॒त्राणीय॒म् एव॒ कृष्णाजिन॒म् ॥१७॥ {१५}

srúg dárvir nékṣaṇam āyávanaṃ droṇakalaśā́ḥ kumbhyò vāyavyā̀ni pā́trāṇīyám evá kr̥ṣṇājinám ||17|| {15}

Ложка — (это) жертвенная ложка, палочка для размешивания — вертел, горшки — деревянные чаны, сосуды (для питья) — принадлежащие Ваю, сама эта (земля) — шкура черной антилопы.

Spoon, ladle, fork, stirring-prong are the wooden Soma tubs;
the earthen cooking-pots are the mortar-shaped Soma
vessels; this earth is just the black-antelope's skin.

avś_09.006.18.

यजमानब्राह्मणं॒ वा॒ एत॒द् अ॒तिथिपतिः कुरुते य॒द् आहार्या॑णि प्रे॒क्षत इदं॒ भू॒या३ इदा॒३म् इ॒ति ॥१८॥

yajamānabrāhmaṇáṃ vā́ etád átithipatiḥ kurute yád āhāryā̀ṇi prékṣata idáṃ bhū́yā3 idā́3m íti ||18||

Парьяя 2В самом деле, хозяин гостей создает себе священную силу жертвователя, когда он заботится об угощениях: «Этого еще! Этого!».

Or the host acts in this way to a Yajamāna's Brāhman: when
he looks at the furniture and utensils he says, More here t
yet more here.

avś_09.006.19.

य॒द् आ॒ह भू॒य उ॒द् धरे॒ति प्राण॒म् एव॒ ते॒न व॒र्षीयांसं कुरुते ॥१९॥

yád ā́ha bhū́ya úd dharéti prāṇám evá téna várṣīyāṃsaṃ kurute ||19||

Когда он говорит: «Возьми еще!», этим, в самом деле, он делает лучше (свое) дыхание.

When he says, Bring out more, he lengthens his life thereby.

avś_09.006.20.

उ॒प हरति हवीं॒ष्य् आ॒ सादयति ॥२०॥

úpa harati havī́ṃṣy ā́ sādayati ||20||

Он угощает (и тем самым) размещает жертвенные возлияния.

He brings oblations: he makes the men sit down.

avś_09.006.21.

ते॒षाम् आ॒सन्नानाम् अ॒तिथिर् आत्म॒न् जुहोति ॥२१॥

téṣām ā́sannānām átithir ātmán juhoti ||21||

Когда они (так) размещены, гость совершает возлияние в себя самого.

As the guest of the seated company he himself offers up
sacrifice.

avś_09.006.22.

स्रुचा॒ ह॒स्तेन प्राणे॒ यू॒पे स्रुक्कारे॒ण वषट्कारे॒ण ॥२२॥

srucā́ hástena prāṇé yū́pe srukkāréṇa vaṣaṭkāréṇa ||22||

С рукой — жертвенной ложкой, при дыхании — жертвенном столбе, со звуком глотания — возгласом «Вашат!».

With ladle, with hand, in life, at the sacrificial post, with cry of
Ladle! with exclamation of Vashat!

avś_09.006.23.

एते॒ वै॒ प्रिया॒श् चा॒प्रियाश् च र्त्वि॒जः स्वर्गं॒ लोकं॒ गमयन्ति य॒द् अ॒तिथयः ॥२३॥

eté vái priyā́ś cā́priyāś ca rtvíjaḥ svargáṃ lokáṃ gamayanti yád átithayaḥ ||23||

В самом деле, эти гости, приятные и неприятные, как жрецы отправляют в небесный мир.

Now these guests, as priests beloved or not beloved, bring one
to the world of Svarga.

avś_09.006.24.

स॒ य॒ एवं॒ विद्वा॒न् न॒ द्विष॒न्न् अश्नीयान् न॒ द्विषतो॒ ऽन्नम् अश्नीयान् न॒ मीमांसित॒स्य न॒ मीमांस॒मानस्य ॥२४॥

sá yá eváṃ vidvā́n ná dviṣánn aśnīyān ná dviṣató 'nnam aśnīyān ná mīmāṃsitásya ná mīmāṃsámānasya ||24||

Кто так знает, пусть не ест (пищу у того), кого он ненавидит, пусть не ест пищу у того, кто его ненавидит, ни у того, кто вызывает сомнения, ни у того, кто сомневается (в тебе).

He who hath this knowledge should not eat hating, should not
eat the food of one who hates him, nor of one who is doubt-
ful, nor of one who is undecided.

avś_09.006.25.

स॒र्वो वा॒ एष॒ जग्ध॒पाप्मा य॒स्या॒न्नम् अश्न॒न्ति ॥२५॥

sárvo vā́ eṣá jagdhápāpmā yásyā́nnam aśnánti ||25||

Действительно, у каждого такого съедены (его) грехи, чью пищу вкушают (гости).

This man whose food they eat hath all his wickedness blotted
out.

avś_09.006.26.

स॒र्वो वा॒ एसो॒ ऽजग्ध॒पाप्मा य॒स्या॒न्नम् ना॒श्न॒न्ति ॥२६॥

sárvo vā́ esó 'jagdhápāpmā yásyā́nnam nā́śnánti ||26||

Действительно, у каждого такого не съедены (его) грехи, чью пищу не вкушают (гости).

All that man's sin whose food they do not eat remains unblot-
ted out.

avś_09.006.27.

सर्वदा॒ वा॒ एष॒ युक्त॒ग्रावार्द्र॒पवित्रो वि॒तताध्वर आ॒हृतयज्ञक्रतुर् य॒ उपह॒रति ॥२७॥

sarvadā́ vā́ eṣá yuktágrāvārdrápavitro vítatādhvara ā́hr̥tayajñakratur yá upahárati ||27||

В самом деле, у того, кто угощает, всегда бывают запряженные давильные камни, влажная цедилка (для сомы), простирающийся обряд, решимость совершить жертвоприношение.

The man who supplies food hath always pressing stones adjusted,
a wet Soma filter, well prepared religious rites, and mental
power to complete the arranged sacrifice.

avś_09.006.28.

प्राजापत्यो॒ वा॒ एत॒स्य यज्ञो॒ वि॒ततो य॒ उपह॒रति ॥२८॥

prājāpatyó vā́ etásya yajñó vítato yá upahárati ||28||

В самом деле, у того, кто угощает, жертва простирается к Праджапати.

The arranged sacrifice of the man who offers food is a sacrifice
to Prajāpati.

avś_09.006.29.

प्रजा॒पतेर् वा॒ एष॒ विक्रमा॒न् अनुवि॒क्रमते य॒ उपह॒रति ॥२९॥

prajā́pater vā́ eṣá vikramā́n anuvíkramate yá upahárati ||29||

Кто угощает, тот, в самом деле, шагает вслед за шагами Праджапати.

The man who offers food follows the steps of Prajāpati.

avś_09.006.30.

यो॒ ऽतिथीनां स॒ आहवनी॒यो यो॒ वे॒श्मनि स॒ गा॒र्हपत्यो य॒स्मिन् प॒चन्ति स॒ दक्षिणाग्निः॒ ॥३०॥ {१६}

yó 'tithīnāṃ sá āhavanī́yo yó véśmani sá gā́rhapatyo yásmin pácanti sá dakṣiṇāgníḥ ||30|| {16}

Который (костер) ахавания, он (принадлежит) гостям, который в жилище — он гархапатья, на котором готовят — он дакшинагни.

The fire of the guests is the Āhavaniya, the fire in the dwelling
is the Gārhapatya, that whereon they cook food is the South-
ern Sacrificial Fire.

avś_09.006.31.

इष्टं॒ च वा॒ एष॒ पूर्तं॒ च गृहा॒णाम् अश्नाति यः॒ पू॒र्वो॒ ऽतिथेर् अश्ना॒ति ॥३१॥

iṣṭáṃ ca vā́ eṣá pūrtáṃ ca gr̥hā́ṇām aśnāti yáḥ pū́rvó 'tither aśnā́ti ||31||

Парьяя 3В самом деле, то, что пожертвовано и пожаловано для дома, съедает тот, кто съедает прежде гостя.

Now that man who eats before the guest eats up the sacrifice
and the merit of the house.

avś_09.006.32.

प॒यश् च वा॒ एष॒ र॒सं च गृहा॒णाम् अश्नाति यः॒ पू॒र्वो॒ ऽतिथेर् अश्ना॒ति ॥३२॥

páyaś ca vā́ eṣá rásaṃ ca gr̥hā́ṇām aśnāti yáḥ pū́rvó 'tither aśnā́ti ||32||

В самом деле, молоко и сок дома съедает тот, кто съедает прежде гостя.

He devours the milk and the sap:

avś_09.006.33.

ऊर्जां॒ च वा॒ एष॒ स्फातिं॒ च गृहा॒णाम् अश्नाति यः॒ पू॒र्वो॒ ऽतिथेर् अश्ना॒ति ॥३३॥

ūrjā́ṃ ca vā́ eṣá sphātíṃ ca gr̥hā́ṇām aśnāti yáḥ pū́rvó 'tither aśnā́ti ||33||

В самом деле, питательную силу и жир дома съедает тот, кто съедает прежде гостя.

And the vigour and prosperity.

avś_09.006.34.

प्रजां॒ वा॒ एष॒ पशूं॒श् च गृहा॒णाम् अश्नाति यः॒ पू॒र्वो॒ ऽतिथेर् अश्ना॒ति ॥३४॥

prajā́ṃ vā́ eṣá paśū́ṃś ca gr̥hā́ṇām aśnāti yáḥ pū́rvó 'tither aśnā́ti ||34||

В самом деле, потомство и домашний скот съедает тот, кто съедает прежде гостя.

And the progeny and the cattle:

avś_09.006.35.

कीर्तिं॒ वा॒ एष॒ य॒शश् च गृहा॒णाम् अश्नाति यः॒ पू॒र्वो॒ ऽतिथेर् अश्ना॒ति ॥३५॥

kīrtíṃ vā́ eṣá yáśaś ca gr̥hā́ṇām aśnāti yáḥ pū́rvó 'tither aśnā́ti ||35||

В самом деле, славу и блеск дома съедает тот, кто съедает прежде гостя.

And the fame and reputation.

avś_09.006.36.

श्रि॒यं वा॒ एष॒ संवि॒दं च गृहा॒णाम् अश्नाति यः॒ पू॒र्वो॒ ऽतिथेर् अश्ना॒ति ॥३६॥

śríyaṃ vā́ eṣá saṃvídaṃ ca gr̥hā́ṇām aśnāti yáḥ pū́rvó 'tither aśnā́ti ||36||

В самом деле, удачу и взаимное согласие дома съедает тот, кто съедает прежде гостя.

The man who eats before the guest eats up the glory and the
understanding of the house.

avś_09.006.37.

एष॒ वा॒ अ॒तिथिर् य॒च् छ्रो॒त्रियस् त॒स्मात् पू॒र्वो ना॒श्नीयात् ॥३७॥

eṣá vā́ átithir yác chrótriyas tásmāt pū́rvo nā́śnīyāt ||37||

В самом деле, он гость, сведущий в священном знании; не следует съедать раньше него.

The man should not eat before the guest who is a Brāhman
versed in holy lore.

avś_09.006.38.

अशिता॒वत्य् अ॒तिथाव् अश्नीयाद् यज्ञ॒स्य सात्मत्वा॒य यज्ञ॒स्या॒विछेदाय त॒द् व्रत॒म् ॥३८॥

aśitā́vaty átithāv aśnīyād yajñásya sātmatvā́ya yajñásyā́vichedāya tád vratám ||38||

После того, как гость поел, следует поесть (самому) для целостности жертвоприношения, для непрерывности жертвоприношения — таков обычай.

When the guest hath eaten he should eat. This is the rule for
the animation of the sacrifice and the preservation of its
continuity.

avś_09.006.39.

एत॒द् वा॒ उ स्वा॒दीयो य॒द् अधिगवं॒ क्षीरं॒ वा॒ मांसं॒ वा॒ त॒द् एव॒ ना॒श्नीयात् ॥३९॥ {१७}

etád vā́ u svā́dīyo yád adhigaváṃ kṣīráṃ vā́ māṃsáṃ vā́ tád evá nā́śnīyāt ||39|| {17}

Это же особенно вкусно, когда молоко и мясо от коровы, но он его не должен есть.

Now the sweetest portion, the produce of the cow, milk, or
flesh, that verily he should not eat.

avś_09.006.40.

स॒ य॒ एवं॒ विद्वा॒न् क्षीर॒म् उपसि॒च्योपह॒रति ।
या॒वद् अग्निष्टोमे॒नेष्ट्वा॒ सु॒समृद्धेनावरुन्द्धे॒ ता॒वद् एनेना॒व रुन्द्धे ॥४०॥

sá yá eváṃ vidvā́n kṣīrám upasícyopahárati |
yā́vad agniṣṭoméneṣṭvā́ súsamr̥ddhenāvarunddhé tā́vad enenā́va runddhe ||40||

Парьяя 4Кто, зная так, угощает, подливая молока, сколько (наливают), совершая полноценное жертвоприношение агништома, получает (это) себе — столько же тем самым получает себе.

The man who having this knowledge pours out milk and offers
it wins for himself as much thereby as he gains by the perfor-
mance of a very successful Agnishtoma sacrifice.

avś_09.006.41.

स॒ य॒ एवं॒ विद्वा॒न्त् सर्पि॒र् उपसि॒च्योपह॒रति ।
या॒वद् अतिरात्रे॒णेष्ट्वा॒ सु॒समृद्धेनावरुन्द्धे॒ ता॒वद् एनेना॒व रुन्द्धे ॥४१॥

sá yá eváṃ vidvā́nt sarpír upasícyopahárati |
yā́vad atirātréṇeṣṭvā́ súsamr̥ddhenāvarunddhé tā́vad enenā́va runddhe ||41||

Кто, зная так, угощает, подливая расплавленное масло, сколько (наливают), совершая полноценное жертвоприношение атиратра, получает (это) себе — столько же тем самым получает себе.

The man who having this knowledge pours out clarified butter
and offers it wins for himself thereby as much as he gains by
the performance of a very successful Atirātra sacrifice.

avś_09.006.42.

स॒ य॒ एवं॒ विद्वा॒न् म॒धूपसि॒च्योपह॒रति ।
या॒वद् सत्त्रस॒द्येनेष्ट्वा॒ सु॒समृद्धेनावरुन्द्धे॒ ता॒वद् एनेना॒व रुन्द्धे ॥४२॥

sá yá eváṃ vidvā́n mádhūpasícyopahárati |
yā́vad sattrasádyeneṣṭvā́ súsamr̥ddhenāvarunddhé tā́vad enenā́va runddhe ||42||

Кто, зная так, угощает, подливая меду, сколько (наливают), совершая полноценное жертвоприношение саттрасадья, получает (это) себе — столько же тем самым получает себе.

He who pours out mead and offers it wins for himself thereby
as much as he gains by the performance of a very successful
Sattrasadya sacrifice.

avś_09.006.43.

स॒ य॒ एवं॒ विद्वा॒न् मांस॒म् उपसि॒च्योपह॒रति ।
या॒वद् द्वादशाहे॒नेष्ट्वा॒ सु॒समृद्धेनावरुन्द्धे॒ ता॒वद् एनेना॒व रुन्द्धे ॥४३॥

sá yá eváṃ vidvā́n māṃsám upasícyopahárati |
yā́vad dvādaśāhéneṣṭvā́ súsamr̥ddhenāvarunddhé tā́vad enenā́va runddhe ||43||

Кто, зная так, угощает, подливая мясо, сколько (наливают), совершая полноценное двенадцатидневное жертвоприношение, получает (это) себе — столько же тем самым получает себе.

He who having this knowledge besprinkles flesh and offers it
wins for himself thereby as much as he gains by the perfor-
mance of a very successful Twelve-Day sacrifice.

avś_09.006.44.

स॒ य॒ एवं॒ विद्वा॒न् उदक॒म् उपसि॒च्योपह॒रति ।
प्रजा॒नां प्रज॒ननाय गछति प्रतिष्ठां॒ प्रियः॒ प्रजा॒नां भवति य॒ एवं॒ विद्वा॒न् उपसि॒च्योपह॒रति ॥४४॥ {१८}

sá yá eváṃ vidvā́n udakám upasícyopahárati |
prajā́nāṃ prajánanāya gachati pratiṣṭhā́ṃ priyáḥ prajā́nāṃ bhavati yá eváṃ vidvā́n upasícyopahárati ||44|| {18}

Кто, зная так, угощает, подливая воды, он достигает твердости в производстве потомства. Он бывает приятен потомству, (тот), кто так знает. Подливая воду, он получает (это) себе.

The man who having this knowledge pours out water and offers
it obtains a resting-place for the procreation of living beings
and becomes dear to living beings, even the man who having
this knowledge pours out water and offers it.

avś_09.006.45.

त॒स्मा उषा॒ हि॒ङ् कृणोति सविता॒ प्र॒ स्तौति ।
बृ॒हस्प॒तिर् ऊर्ज॒यो॒द् गायति त्व॒ष्टा पु॒ष्ट्या प्र॒ति हरति वि॒श्वे देवा॒ निध॒नम् ॥२॥
निध॒नं भू॒त्याः प्रजा॒याः पशूनां॒ भवति य॒ एवं॒ वे॒द ॥४५॥

tásmā uṣā́ híṅ kr̥ṇoti savitā́ prá stauti |
bŕ̥haspátir ūrjáyód gāyati tváṣṭā púṣṭyā práti harati víśve devā́ nidhánam ||2||
nidhánaṃ bhū́tyāḥ prajā́yāḥ paśūnā́ṃ bhavati yá eváṃ véda ||45||

Парьяя 5Для него Ушас произносит (ласковый звук) «Хин!», Савитар запевает восхваление. Брихаспати с подкрепляющей силой исполняет удгитху, Тваштар уверенно завершает. Все-Боги — установление; установлением успеха, потомства, домашнего скота бывает (тот), кто так знает.

For him Dawn murmurs, and Savitar sings the prelude; Brihas-
pati chants with vigour, and Tvashtar joins in with increase;
the Visve Devāh take up conclusion. He who hath this know-
ledge is the abiding-place of welfare, of progeny, and of
cattle.

avś_09.006.46.

त॒स्मा उद्य॒न्त् सू॒र्यो हि॒ङ् कृणोति संगवः॒ प्र॒ स्तौति ।
मध्य॒न्दिन उ॒द् गायत्य् अपराह्णः॒ प्र॒ति हरत्य् अस्तंय॒न् निध॒नम् ।
निध॒नं भू॒त्याः प्रजा॒याः पशूनां॒ भवति य॒ एवं॒ वे॒द ॥४६॥

tásmā udyánt sū́ryo híṅ kr̥ṇoti saṃgaváḥ prá stauti |
madhyándina úd gāyaty aparāhṇáḥ práti haraty astaṃyán nidhánam |
nidhánaṃ bhū́tyāḥ prajā́yāḥ paśūnā́ṃ bhavati yá eváṃ véda ||46||

Для него восходящее солнце произносит (ласковый звук) «Хин!». Время доения коров запевает восхваление. Полдень исполняет удгитху. Время после полудня завершает. (То), что заход (солнца) — установление; установлением успеха, потомства, домашнего скота бывает (тот), кто так знает.

For him the rising Sun murmurs, and Early Morning sings the
prelude; Noon chants the psalm, Afternoon joins in; the
setting Sun takes up the conclusion. He who hath this know-
ledge is the abiding place of welfare, of progeny, and of
cattle.

avś_09.006.47.

त॒स्मा अभ्रो॒ भ॒वन् हि॒ङ् कृणोति स्तन॒यन् प्र॒ स्तौति ।
विद्यो॒तमानः प्र॒ति हरति व॒र्षन्न् उ॒द् गायत्य् उद्गृह्ण॒न् निध॒नम् ।
निध॒नं भू॒त्याः प्रजा॒याः पशूनां॒ भवति य॒ एवं॒ वे॒द ॥४७॥

tásmā abhró bhávan híṅ kr̥ṇoti stanáyan prá stauti |
vidyótamānaḥ práti harati várṣann úd gāyaty udgr̥hṇán nidhánam |
nidhánaṃ bhū́tyāḥ prajā́yāḥ paśūnā́ṃ bhavati yá eváṃ véda ||47||

Для него возникающая туча произносит (ласковый звук) «Хин!». Гремя, она запевает восхваление. Сверкая, она завершает. Дождем она исполняет удгитху. Когда прекращается, она установление— установлением успеха, потомства, домашнего скота бывает (тот), кто так знает.

For him the Rain-cloud murmurs when present, sings the pre-
lude when thundering, joins in when lightening, chants the
psalm when raining, and takes up the conclusion when it stays
the downpour. He who hath this knowledge is the abiding-
place of welfare, of progeny, and of cattle.

avś_09.006.48.

अ॒तिथीन् प्र॒ति पश्यति हिङ् कृणोत्य् अभि॒ वदति प्र॒ स्तौ॒त्य् उदक॒म् याचत्य् उ॒द् गायति ।
उ॒प हरति प्र॒ति हरत्य् उ॒च्छिष्टं निध॒नम् ।
निध॒नं भू॒त्याः प्रजा॒याः पशूनां॒ भवति य॒ एव॒म् वे॒द ॥४८॥ {१९}

átithīn práti paśyati hiṅ kr̥ṇoty abhí vadati prá stáuty udakám yācaty úd gāyati |
úpa harati práti haraty úcchiṣṭaṃ nidhánam |
nidhánaṃ bhū́tyāḥ prajā́yāḥ paśūnā́ṃ bhavati yá evám véda ||48|| {19}

Он смотрит на гостей — он произносит (ласковый звук) «Хин!». Он обращается (к ним) — он запевает восхваление. Он предлагает воду — он исполняет удгитху. Он предлагает еду — он завершает. Остаток (еды) — установление; установлением успеха, потомства, домашнего скота бывает (тот), кто так знает.

He looks at the guests, he utters a gentle sound; he speaks, he
signs the prelude; he calls for water, he chants the psalm; he
offers the residue of the sacrifice, he takes up the conclusion.

avś_09.006.49.

य॒त् क्षत्ता॒रं ह्व॒यत्य् आ॒ श्रावयत्य् एव॒ त॒त् ॥४९॥

yát kṣattā́raṃ hváyaty ā́ śrāvayaty evá tát ||49||

Парьяя 6Когда зовут разделывателя (мяса), то ведь это вызывают (жреца-агнидха).

When he summons the door-keeper he gives instruction.

avś_09.006.50.

य॒त् प्रतिशृणो॒ति प्रत्या॒श्रावयत्य् एव॒ त॒त् ॥५०॥

yát pratiśr̥ṇóti pratyā́śrāvayaty evá tát ||50||

Когда тот соглашается, то тут он отвечает на призыв.

He (the door-keeper) pronounces the sacrificial formula in his
answer to what he hears.

avś_09.006.51.

य॒त् परिवेष्टा॒रः पा॒त्रहस्ताः पू॒र्वे चा॒परे च प्रप॒द्यन्ते चमसा॒ध्वर्यव एव॒ ते॒ ॥५१॥

yát pariveṣṭā́raḥ pā́trahastāḥ pū́rve cā́pare ca prapádyante camasā́dhvaryava evá té ||51||

Когда служители с чашами в руках, первые и последние, выступают вперед, то ведь это они адхварью с ритуальными сосудами.

When the attendants with vessels in their hands, foremost and
hindmost, come in, they are just the priests who manage the
Soma cups.

avś_09.006.52.

ते॒षां न॒ क॒श् चना॒होता ॥५२॥

téṣāṃ ná káś canā́hotā ||52||

И ни один из них не является хотаром.

Not one of them is incompetent to sacrifice.

avś_09.006.53.

य॒द् वा॒ अ॒तिथिपतिर् अ॒तिथीन् परिवि॒ष्य गृहा॒न् उपोदै॒त्य् अवभृ॒थम् एव॒ त॒द् उपा॒वैति ॥५३॥

yád vā́ átithipatir átithīn parivíṣya gr̥hā́n upodáity avabhŕ̥tham evá tád upā́vaiti ||53||

Когда хозяин гостей, принимая гостей, поднимается в дом, то ведь это он опускается в очистительную ванну.

Or if the host, having offered food to his guest, goes up to the
house, he virtually enters the bath of purification.

avś_09.006.54.

य॒त् सभाग॒यति द॒क्षिणाः सभागयति य॒द् अनुति॒ष्ठत उद॒वस्यत्य् एव॒ त॒त् ॥५४॥

yát sabhāgáyati dákṣiṇāḥ sabhāgayati yád anutíṣṭhata udávasyaty evá tát ||54||

Когда он наделяет (их), он наделяет жертвенным вознаграждением. Когда он следует (за ними), то это он удаляется (от места жертвоприношения).

When he distributes food he distributes priestly fees; what he
performs he asks as favour.

avś_09.006.55.

स॒ उ॒पहूतः पृथिव्यां॒ भक्षयत्य् उ॒पहूतस् त॒स्मिन् य॒त् पृथिव्यां॒ विश्व॒रूपम् ॥५५॥

sá úpahūtaḥ pr̥thivyā́ṃ bhakṣayaty úpahūtas tásmin yát pr̥thivyā́ṃ viśvárūpam ||55||

Этот, приглашенный, вкушает на земле. Приглашенный у него (вкушает все), что имеет форму на земле.

He having been invited on earth, regales, invited in that, which
wears all various forms on earth.

avś_09.006.56.

स॒ उ॒पहूतो ऽन्त॒रिक्षे भक्षयत्य् उ॒पहूतस् त॒स्मिन् य॒द् दिवि॒ विश्व॒रूपम् ॥५६॥

sá úpahūto 'ntárikṣe bhakṣayaty úpahūtas tásmin yád diví viśvárūpam ||56||

Этот, приглашенный, вкушает в воздушном пространстве. Приглашенный у него (вкушает все), что имеет форму в воздушном пространстве.

He, having been invited in air, regales, invited, in that which
wears all various forms in air.

avś_09.006.57.

स॒ उ॒पहूतो दिवि॒ भक्षयत्य् उ॒पहूतस् त॒स्मिन् य॒द् दिवि॒ विश्व॒रूपम् ॥५७॥

sá úpahūto diví bhakṣayaty úpahūtas tásmin yád diví viśvárūpam ||57||

Этот, приглашенный, вкушает на небе. Приглашенный у него (вкушает все), что имеет форму на небе.

He having been invited in the sky, regales, invited, in that which
wears all various forms in the sky.

avś_09.006.58.

स॒ उ॒पहूतो देवे॒षु भक्षयत्य् उ॒पहूतस् त॒स्मिन् य॒द् दिवि॒ विश्व॒रूपम् ॥५८॥

sá úpahūto devéṣu bhakṣayaty úpahūtas tásmin yád diví viśvárūpam ||58||

Этот, приглашенный, вкушает среди богов. Приглашенный у него (вкушает все), что имеет форму среди богов.

He, having been invited among the gods, regales, invited in that
which wears all various forms among the Gods.

avś_09.006.59.

स॒ उ॒पहूतो लोके॒षु भक्षयत्य् उ॒पहूतस् त॒स्मिन् य॒द् दिवि॒ वि॒श्व॒रूपम् ॥५९॥

sá úpahūto lokéṣu bhakṣayaty úpahūtas tásmin yád diví víśvárūpam ||59||

Этот, приглашенный, вкушает в мирах. Приглашенный у него (вкушает все), что имеет форму в мирах.

He, having been invited in the worlds, regales, invited, in that
which wears all various forms in the worlds.

avś_09.006.60.

स॒ उ॒पहूत उ॒पहूतः ॥६०॥

sá úpahūta úpahūtaḥ ||60||

Этот, приглашенный, приглашен.

He, having been invited hath been invited.

avś_09.006.61.

आप्नो॒तीमं॒ लोक॒म् आप्नो॒त्य् अमु॒म् ॥६१॥

āpnótīmáṃ lokám āpnóty amúm ||61||

Он владеет этим миром, владеет тем.

He gains this world and the world yonder.

avś_09.006.62.

ज्यो॒तिष्मतो लोका॒न् जयति य॒ एवं॒ वे॒द ॥६२॥ {२०}

jyótiṣmato lokā́n jayati yá eváṃ véda ||62|| {20}

Залитые светом миры завоевывает (тот), кто так знает.

He who hath this knowledge wins the luminous spheres.


Translations compiled by Dr. Mārcis Gasūns.