avś_09.007.01.

प्रजा॒पतिश् च परमेष्ठी॒ च शृ॒ङ्गे इ॒न्द्रः शि॒रो अग्नि॒र् लला॒टं यमः॒ कृ॒काटम् ॥१॥

prajā́patiś ca parameṣṭhī́ ca śŕ̥ṅge índraḥ śíro agnír lalā́ṭaṃ yamáḥ kŕ̥kāṭam ||1||

Парьяя 1Праджапати и самый высший — (это его) два рога, Индра — голова, Агни — лоб, Яма — шейные позвонки.

Prajapati and Parameshthin are the two horns, Indra is the
head, Agni the forehead, Yama the joint of the neck.

avś_09.007.02.

सो॒मो रा॒जा मस्ति॒ष्को द्यौ॒र् उत्तरहनुः॒ पृथिव्य् अ॑धरहनुः॒ ॥२॥

sómo rā́jā mastíṣko dyáur uttarahanúḥ pr̥thivy àdharahanúḥ ||2||

Царь Сома — (его) мозг, небо — верхняя челюсть, земля — нижняя челюсть.

King Soma is the brain, Sky is the upper jaw, Earth is the
lower jaw.

avś_09.007.03.

विद्यु॒ज् जिह्वा॒ मरु॒तो द॒न्ता रेव॒तिर् ग्रीवाः॒ कृ॒त्तिका स्कन्धा॒ घर्मो॒ व॒हः ॥३॥

vidyúj jihvā́ marúto dántā revátir grīvā́ḥ kŕ̥ttikā skandhā́ gharmó váhaḥ ||3||

Молния — язык, Маруты — зубы, Ревати — шея, Криттика — плечи, горшок с горячим молоком — часть плеча, несущая ярмо.

Lightning is the tongue, the Maruts are the teeth, Revati is the
neck, the Krittikās are the shoulders, the Gharma s the
shoulder-bar.

avś_09.007.04.

वि॒श्वं वायुः॒ स्वर्गो॒ लोकः॒ कृष्णद्रं॒ विध॒रणी निवेष्यः॒ ॥४॥

víśvaṃ vāyúḥ svargó lokáḥ kr̥ṣṇadráṃ vidháraṇī niveṣyáḥ ||4||

Ваю— (его) всё, небесный мир— (его) кришнадра, водоворот — (его) сдерживание (?).

His universe is Vāyu, Svarga is his world, Krishpadram is the
tendons and Vertebrae.

avś_09.007.05.

श्येनः॒ क्रोतो॒ ऽन्त॒रिक्षं पाजस्यं॑ बृ॒हस्प॒तिः ककु॒द् बृहतीः॒ की॒कसाः ॥५॥

śyenáḥ krotó 'ntárikṣaṃ pājasyàṃ bŕ̥haspátiḥ kakúd br̥hatī́ḥ kī́kasāḥ ||5||

Сокол — (его) грудь, воздушное пространство — (его) пах, Брихаспати — (его) горб, Брихати — спинной хребет.

The Syena ceremony is the breast, Air is the region of the belly,.
Brihaspati is the hump, Brihatī the breast-bone and cartilages
of the ribs.

avś_09.007.06.

देवा॒नां प॒त्नीः पृष्ट॒य उपस॒दः प॒र्शवः ॥६॥

devā́nāṃ pátnīḥ pr̥ṣṭáya upasádaḥ párśavaḥ ||6||

Супруги богов — (его) бока, служители — ребра.

The consorts of the Gods are the ribs, the attendants are ribs.

avś_09.007.07.

मित्र॒श् च व॒रुणश् चां॒सौ त्व॒ष्टा चार्यमा॒ च दोष॒णी महादेवो॒ बाहू॒ ॥७॥

mitráś ca váruṇaś cā́ṃsau tváṣṭā cāryamā́ ca doṣáṇī mahādevó bāhū́ ||7||

Митра и Варуна— (его) плечи, Тваштар и Арьяман— (его) большеберцовые кости, великий бог — (его) передние ноги.

Mitra and Varuna are the shoulder-blades. Tvashtar and Arya-
man the fore-arms, Mahādeva is the arms.

avś_09.007.08.

इन्द्राणी॒ भस॒द् वायुः॒ पु॒छं प॒वमानो बा॒लाः ॥८॥

indrāṇī́ bhasád vāyúḥ púchaṃ pávamāno bā́lāḥ ||8||

Индрани — (его) зад, Ваю — хвост, (Сома) очищающий — (его) волосы хвоста.

Indrāni is the hinder parts, Vāyu the tail, Pavamāna the hair.

avś_09.007.09.

ब्र॒ह्म च क्षत्रं॒ च श्रो॒णी ब॒लम् ऊरू॒ ॥९॥

bráhma ca kṣatráṃ ca śróṇī bálam ūrū́ ||9||

(Варна) брахманов и (варна) кшатриев — (его) ягодицы; сила — (его) бедра.

Priestly rank and princely power are the hips, and strength is.
the thigh.

avś_09.007.10.

धाता॒ च सविता॒ चाष्ठीव॒न्तौ ज॒ङ्घा गन्धर्वा॒ अप्सर॒सः कु॒ष्ठिका अ॒दितिः शफाः॒ ॥१०॥

dhātā́ ca savitā́ cāṣṭhīvántau jáṅghā gandharvā́ apsarásaḥ kúṣṭhikā áditiḥ śaphā́ḥ ||10||

Дхатар и Савитар — (его) колени, гандхарвы — икры ног, апсарас — ложные копыта, Адити — копыта.

Dhātar and Savitar are the two knee-bones, the Gandharvas are
the legs the Apsarases are bits of the feet, Aditi is the hooves.

avś_09.007.11.

चे॒तो हृ॒दयं य॒कृन् मेधा॒ व्रतं॒ पुरीत॒त् ॥११॥

céto hŕ̥dayaṃ yákr̥n medhā́ vratáṃ purītát ||11||

Мысль — (его) сердце, печень — мудрость, завет — (его) околосердечная сумка.

Thought is the heart, intelligence is the liver, law the pericar-
dium.

avś_09.007.12.

क्षु॒त् कुक्षि॒र् इ॒रा वनिष्ठुः॒ प॒र्वताः प्लाश॒यः ॥१२॥

kṣút kukṣír írā vaniṣṭhúḥ párvatāḥ plāśáyaḥ ||12||

Голод — нижняя часть живота, насыщение — прямая кишка, горы — внутренности (?).

Hunger is the belly, refreshing drink is the rectum, mountains.
are the inward parts.

avś_09.007.13.

क्रो॒धो वृक्कौ॒ मन्यु॒र् आण्डौ॒ प्रजा॒ शे॒पः ॥१३॥

kródho vr̥kkáu manyúr āṇḍáu prajā́ śépaḥ ||13||

Гнев — (его) почки, ярость — яички, потомство — (его) уд.

Wrath is the kidneys, anger the testes, offspring the generative
organ.

avś_09.007.14.

नदी॒ सूत्री॒ वर्ष॒स्य प॒तय स्त॒ना स्तनयित्नु॒र् ऊ॒धः ॥१४॥

nadī́ sūtrī́ varṣásya pátaya stánā stanayitnúr ū́dhaḥ ||14||

Река — (его) родительница, повелители дождя — сосцы, раскат грома — вымя.

The river is the womb, the Lords of the Rain are the breasts,.
the thunder is the udder.

avś_09.007.15.

विश्व॒व्यचास् च॒र्मौ॒षधयो लो॒मानि न॒क्षत्राणि रूप॒म् ॥१५॥

viśvávyacās cármáuṣadhayo lómāni nákṣatrāṇi rūpám ||15||

Всеобъемлюща (его) шкура, целебные травы — волоски (на теле), созвездия — (его) форма.

The All-embracing (Aditi) is the hide, the herbs are her hair,.
and the Lunar Mansions her form.

avś_09.007.16.

देवजना॒ गु॒दा मनुष्या॑ आन्त्रा॒ण्य् अत्रा॒ उद॒रम् ॥१६॥

devajanā́ gúdā manuṣyā̀ āntrā́ṇy atrā́ udáram ||16||

Божественный народ — (его) кишки, люди — (его) внутренности, едоки — (его) живот.

The hosts of Gods are her entrails, man are her bowels, and
demons her abdomen.

avś_09.007.17.

र॒क्षांसि लो॒हितम् इतरजना॒ ऊ॒बध्यम् ॥१७॥

rákṣāṃsi lóhitam itarajanā́ ū́badhyam ||17||

Демоны — (его) кровь, другой народ — содержимое его кишок.

Rākshasas are the blood, the Other Folk are the contents of the
Stomach.

avś_09.007.18.

अभ्रं॒ पी॒बो मज्जा॒ निध॒नम् ॥१८॥

abhráṃ pī́bo majjā́ nidhánam ||18||

Туча — (его) жир, костный мозг — окончание (самана).

The rain-cloud is her fat, her resting-place her marrow.

avś_09.007.19.

अग्नि॒र् आ॒सीन उ॒त्थितो ऽश्वि॒ना ॥१९॥

agnír ā́sīna útthito 'śvínā ||19||

(Он) Агни, когда сидит, Ашвины, когда встает.

Sitting he is Agni, when he hath stood up he is the Asvins.

avś_09.007.20.

इ॒न्द्रः प्रा॒ङ् ति॒ष्ठन् दक्षिणा॒ ति॒ष्ठन् यमः॒ ॥२०॥

índraḥ prā́ṅ tíṣṭhan dakṣiṇā́ tíṣṭhan yamáḥ ||20||

(Он) Индра, когда стоит на востоке, Яма, когда стоит на юге.

Standing east-wards he is Indra, standing southwards, Yama.

avś_09.007.21.

प्रत्य॒ङ् ति॒ष्ठन् धातो॒दङ् ति॒ष्ठन्त् सविता॒ ॥२१॥

pratyáṅ tíṣṭhan dhātódaṅ tíṣṭhant savitā́ ||21||

Дхатар, когда стоит на западе, Савитар, когда стоит на севере.

Standing westwards he is Dhātar, standing northwards Savitar.

avś_09.007.22.

तृ॒णानि प्रा॒प्तः सो॒मो रा॒जा ॥२२॥

tŕ̥ṇāni prā́ptaḥ sómo rā́jā ||22||

(Он) царь Сома, когда достиг травы.

When he hath got his grass he is King Soma.

avś_09.007.23.

मित्र॒ ई॒क्षमाण आ॒वृत्त आनन्दः॒ ॥२३॥

mitrá ī́kṣamāṇa ā́vr̥tta ānandáḥ ||23||

(Он) Митра, когда глядит, радость, когда обращен (к нам).

He is Mitra when he looks about him, and when he hath turned
round he is joy.

avś_09.007.24.

युज्य॒मानो वैश्वदेवो॒ युक्तः॒ प्रजा॒पतिर् वि॒मुक्तः स॒र्वम् ॥२४॥

yujyámāno vaiśvadevó yuktáḥ prajā́patir vímuktaḥ sárvam ||24||

Когда его запрягают, (он) принадлежит всем богам; запряженный — (он) Праджапати, распряженный — (он) всё.

When he is yoking he belongs to the All-Gods, when yoked he
is Prajāpati, when unyoked he is All.

avś_09.007.25.

एत॒द् वै॒ विश्व॒रूपं स॒र्वरूपं गोरूप॒म् ॥२५॥

etád vái viśvárūpaṃ sárvarūpaṃ gorūpám ||25||

Ведь это все формы, любая форма, имеющая вид коровы.

This verily is omniform, wearing all forms, bovine-formed.

avś_09.007.26.

उ॒पैनं विश्व॒रूपाः स॒र्वरूपाः पश॒वस् तिष्ठन्ति य॒ एवं॒ वे॒द ॥२६॥ {२१}

úpainaṃ viśvárūpāḥ sárvarūpāḥ paśávas tiṣṭhanti yá eváṃ véda ||26|| {21}

Домашний скот всех форм, любой формы оказывается у того, кто так знает.

Upon him wait omniform beasts, wearing every shape, each one
who hath this knowledge.


Translations compiled by Dr. Mārcis Gasūns.