rv01.091.01
त्वं सो॑म॒ प्र चि॑कितो मनी॒षा त्वं रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पन्था॑म्। तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इन्दो दे॒वेषु॒ रत्न॑मभजन्त॒ धीराः॑॥
tvaṃ soma pra cikito manīṣā tvaṃ rajiṣṭham anu neṣi panthām |
tava praṇītī pitaro na indo deveṣu ratnam abhajanta dhīrāḥ ||
Ты, Сома, проявись через сознание!
Ты веди (нас) самым прямым путем!
Под твоим предводительством отцы наши, о сок,
Получили долю в богатстве у богов, (они,) мудрые.
Du, Soma, offenbare dich durch dichterische Gedanken, führe du uns den richtigsten Weg! Unter deiner Führung, du Saft, empfingen unsere weisen Väter von den Göttern das Kleinod.
Thou, Soma, art preeminent for wisdom; along the straightest path thou art our leader. Our wise forefathers by thy guidance, Indu, dealt out among the Gods their share of treasure.
rv01.091.02
त्वं सो॑म॒ क्रतु॑भिः सु॒क्रतु॑र्भू॒स्त्वं दक्षैः॑ सु॒दक्षो॑ वि॒श्ववे॑दाः। त्वं वृषा॑ वृष॒त्वेभि॑र्महि॒त्वा द्यु॒म्नेभि॑र्द्यु॒म्न्य॑भवो नृ॒चक्षाः॑॥
tvaṃ soma kratubhiḥ sukratur bhūs tvaṃ dakṣaiḥ sudakṣo viśvavedāḥ |
tvaṃ vṛṣā vṛṣatvebhir mahitvā dyumnebhir dyumny abhavo nṛcakṣāḥ ||
Ты, Сома, по силам духа, прекрасен силой духа,
Ты по силам действия, прекрасен силой действия, всеведущ.
Ты по качествам быка бык, по мощи.
По сверканиям ты стал сверкающим, (ты,) со взглядом
героя.
Du, Soma, bist an Einsicht wohleinsichtig, an Verstand wohlverständig, du der Allwissende. Du bist ein Bulle an Bullenstärke, an Größe; du mit dem Herrenauge wardst glanzreich an Glanz.
Thou by thine insight art most wise, O Soma, strong by thine energies and all possessing, Mighty art thou by all thy powers and greatness, by glories art thou glorious, guide of mortals.
rv01.091.03
राज्ञो॒ नु ते॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ बृ॒हद्ग॑भी॒रं तव॑ सोम॒ धाम॑। शुचि॒ष्ट्वम॑सि प्रि॒यो न मि॒त्रो द॒क्षाय्यो॑ अर्य॒मेवा॑सि सोम॥
rājño nu te varuṇasya vratāni bṛhad gabhīraṃ tava soma dhāma |
śuciṣ ṭvam asi priyo na mitro dakṣāyyo aryamevāsi soma ||
У тебя ведь заветы царя Варуны.
Высока, глубока твоя суть, о Сома.
Ты чистый, как милый Митра;
Ты, как Арьяман, кому надо умело служить.
Deine Gebote sind wie die des Königs Varuna; hoch und tief ist dein Wesen, o Soma. Du bist lauter wie der liebe Mitra; wie Aryaman bist du zu Gunst geneigt, o Soma.
Thine are King Varuna's eternal statutes, lofty and deep, O Soma, is thy glory. All-pure art thou like Mitra the beloved, adorable, like Aryaman, O Soma.
rv01.091.04
या ते॒ धामा॑नि दि॒वि या पृ॑थि॒व्यां या पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒प्सु। तेभि॑र्नो॒ विश्वैः॑ सु॒मना॒ अहे॑ळ॒न्राज॑न्सोम॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय॥
yā te dhāmāni divi yā pṛthivyāṃ yā parvateṣv oṣadhīṣv apsu |
tebhir no viśvaiḥ sumanā aheḷan rājan soma prati havyā gṛbhāya ||
Те твои формы, что на небе, что на земле,
Что в горах, в растениях, в водах, –
Во всех них благожелательный, не раздражающийся,
О царь Сома, прими жертвенные возлияния!
Deine Formen im Himmel, auf Erden, die auf den Bergen, in den Pflanzen, im Wasser sind, mit allen diesen nimm wohlgesinnt, nicht übelnehmend, unsere Opfer an, o König Soma!
With all thy glories on the earth, in heaven, on mountains, in the plants, and in the waters,- With all of these, well-pleased and not in anger, accept, O royal Soma, our oblations.
rv01.091.05
त्वं सो॑मासि॒ सत्प॑ति॒स्त्वं राजो॒त वृ॑त्र॒हा। त्वं भ॒द्रो अ॑सि॒ क्रतुः॑॥
tvaṃ somāsi satpatis tvaṃ rājota vṛtrahā |
tvam bhadro asi kratuḥ ||
Ты, Сома, истинный господин,
Ты также царь, убийца Вритры,
Ты – счастливая сила духа.
Du, Soma, bist der rechtmäßige Gebieter, du der König und Vritratöter; du bist die gute Einsicht.
Thou, Soma, art the Lord of heroes, King, yea, Vrtra-slayer thou: Thou art auspicious energy.
rv01.091.06
त्वं च॑ सोम नो॒ वशो॑ जी॒वातुं॒ न म॑रामहे। प्रि॒यस्तो॑त्रो॒ वन॒स्पतिः॑॥
tvaṃ ca soma no vaśo jīvātuṃ na marāmahe |
priyastotro vanaspatiḥ ||
Если ты, Сома, захочешь, чтобы мы
Жили, мы не умрем.
(Ты) любитель хвалы, господин деревьев.
So du, Soma, willst, daß wir leben, so sterben wir nicht. Du bist der preisliebende Baumfürst.
And, Soma, let it be thy wish that we may live and may not die: Praise-loving Lord of plants art thou.
rv01.091.07
त्वं सो॑म म॒हे भगं॒ त्वं यून॑ ऋताय॒ते। दक्षं॑ दधासि जी॒वसे॑॥
tvaṃ soma mahe bhagaṃ tvaṃ yūna ṛtāyate |
dakṣaṃ dadhāsi jīvase ||
Ты, Сома, – доля для старого,
Ты (также) – для юного праведного:
Ты даешь силу действия, чтобы жить.
Du, Soma, schaffst dem Erwachsenen Glück, du dem Jungem, der rechtschaffen wandelt, die Kraft zum Leben.
To him who keeps the law, both old and young, thou givest happiness, And energy that he may live.
rv01.091.08
त्वं नः॑ सोम वि॒श्वतो॒ रक्षा॑ राजन्नघाय॒तः। न रि॑ष्ये॒त्त्वाव॑तः॒ सखा॑॥
tvaṃ naḥ soma viśvato rakṣā rājann aghāyataḥ |
na riṣyet tvāvataḥ sakhā ||
Ты нас, Сома, со всех сторон
Защити, о царь, от злонамеренного!
Да не потерпит ущерба друг такого, как ты!
Du König Soma, beschütze uns vor jedem Böswilligen! Der Freund von einem, wie du bist, sollte nicht zu Schaden kommen.
Guard us, King Soma, on all sides from him who threatens us: never let The friend of one like thee be harmed.
rv01.091.09
सोम॒ यास्ते॑ मयो॒भुव॑ ऊ॒तयः॒ सन्ति॑ दा॒शुषे॑। ताभि॑र्नोऽवि॒ता भ॑व॥
soma yās te mayobhuva ūtayaḥ santi dāśuṣe |
tābhir no 'vitā bhava ||
О Сома, те приносящие счастье
Поддержки, что есть у тебя для почитающего (тебя),
-
Ими помоги нам!
Soma! Mit den heilsamen Hilfen, die du für den Opferspender hast, mit denen sei uns ein Helfer!
With those delightful aids which thou hast, Soma, for the worshipper,- Even with those protect thou us.
rv01.091.10
इ॒मं य॒ज्ञमि॒दं वचो॑ जुजुषा॒ण उ॒पाग॑हि। सोम॒ त्वं नो॑ वृ॒धे भ॑व॥
imaṃ yajñam idaṃ vaco jujuṣāṇa upāgahi |
soma tvaṃ no vṛdhe bhava ||
Приди, наслаждаясь
Этой жертвой, этой речью!
О Сома, помоги ты нам, возрасти!
An diesem Opfer, an dieser Rede dich erfreuend komm herbei! Sei du, Soma, uns zum Gedeihen!
Accepting this our sacrifice and this our praise, O Soma, come, And be thou nigh to prosper us.
rv01.091.11
सोम॑ गी॒र्भिष्ट्वा॑ व॒यं व॒र्धया॑मो वचो॒विदः॑। सु॒मृ॒ळी॒को न॒ आ वि॑श॥
soma gīrbhiṣ ṭvā vayaṃ vardhayāmo vacovidaḥ |
sumṛḷīko na ā viśa ||
О Сома, хвалебными песнями неба
Мы усиливаем тебя, сведущие в речи.
Сочувственный войди в нас!
Wir erbauen dich, Soma, mit Lobesworten, der Rede kundig. Mildtätig geh in uns ein!
Well-skilled in speech we magnify thee, Soma, with our sacred songs: Come thou to us, most gracious One.
rv01.091.12
ग॒य॒स्फानो॑ अमीव॒हा व॑सु॒वित्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नः। सु॒मि॒त्रः सो॑म नो भव॥
gayasphāno amīvahā vasuvit puṣṭivardhanaḥ |
sumitraḥ soma no bhava ||
Умножающий хозяйство, убивающий болезни,
Находящий добро, усиливающий процветание,
Будь ты нам, Сома, добрым другом!
Den Hausstand vergrößernd, Krankheit vertreibend, Schätze findend, Wohlstand mehrend, halte, o Soma, gute Freundschaft mit uns!
Enricher, healer of disease, wealth-finder, prospering our store, Be, Soma, a good Friend to us.
rv01.091.13
सोम॑ रार॒न्धि नो॑ हृ॒दि गावो॒ न यव॑से॒ष्वा। मर्य॑ इव॒ स्व ओ॒क्ये॑॥
soma rārandhi no hṛdi gāvo na yavaseṣv ā |
marya iva sva okye ||
О Сома, найди себе радость в нашем сердце,
Как коровы на пастбищах,
Как юноша в своем доме!
Soma! Verweile gern in unserem Herzen wie die Kühe auf der Weide, wie ein junger Mann im eigenen Heim!
Soma, be happy in our heart, as milch-kine in the grassy meads, As a young man in his own house.
rv01.091.14
यः सो॑म स॒ख्ये तव॑ रा॒रण॑द्देव॒ मर्त्यः॑। तं दक्षः॑ सचते क॒विः॥
yaḥ soma sakhye tava rāraṇad deva martyaḥ |
taṃ dakṣaḥ sacate kaviḥ ||
(Тот) смертный, о Сома, кто находит себе
Радость в дружбе твоей, о бог, –
За ним следует мудрая сила действия.
Welcher Sterbliche, o Gott Soma, in deiner Gesellschaft gern verweilt, dem steht der wirksame Seher zur Seite.
O Soma, God, the mortal man who in thy friendship hath delight, Him doth the mighty Sage befriend.
rv01.091.15
उ॒रु॒ष्या णो॑ अ॒भिश॑स्तेः॒ सोम॒ नि पा॒ह्यंह॑सः। सखा॑ सु॒शेव॑ एधि नः॥
uruṣyā ṇo abhiśasteḥ soma ni pāhy aṃhasaḥ |
sakhā suśeva edhi naḥ ||
Создай нам широкий простор от наговора!
О Сома, защити (нас) от узости!
Будь нам милосердным другом!
Sichere uns, o Soma, vor übler Nachrede; schütz uns vor Not; sei uns ein wohlwollender Freund!
Save us from slanderous reproach, keep us., O Soma, from distress: Be unto us a gracious Friend.
rv01.091.16
आ प्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्ण्य॑म्। भवा॒ वाज॑स्य संग॒थे॥
ā pyāyasva sam etu te viśvataḥ soma vṛṣṇyam |
bhavā vājasya saṃgathe ||
Набухай! Пусть соберется
Со всех сторон твоя бычья сила!
Будь (всегда), где собирается добыча!
Quill auf! Von allen Seiten soll deine Bullenstärke zusammenkommen, o Soma! Sei dabei, wo der Gewinn sich anhäuft.
Soma, wax great. From every side may vigorous powers unite in thee: Be in the gathering-place of strength.
rv01.091.17
आ प्या॑यस्व मदिन्तम॒ सोम॒ विश्वे॑भिरं॒शुभिः॑। भवा॑ नः सु॒श्रव॑स्तमः॒ सखा॑ वृ॒धे॥
ā pyāyasva madintama soma viśvebhir aṃśubhiḥ |
bhavā naḥ suśravastamaḥ sakhā vṛdhe ||
Набухай, о самый пьянящий
Сома, всеми стеблями!
Будь для нашего возрастания другом, самым чутким!
Quill auf, berauschender Soma, mit allen Stengeln; sei du der gern erhörende Freund uns zum Gedeihen!
Wax, O most gladdening Soma, great through all thy rays of light, and be A Friend of most illustrious fame t6 prosper us.
rv01.091.18
सं ते॒ पयां॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजाः॒ सं वृष्ण्या॑न्यभिमाति॒षाहः॑। आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवां॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व॥
saṃ te payāṃsi sam u yantu vājāḥ saṃ vṛṣṇyāny abhimātiṣāhaḥ |
āpyāyamāno amṛtāya soma divi śravāṃsy uttamāni dhiṣva ||
Да сольются твои струи молока, да со(льются) также
и награды,
Да со(льются) бычьи силы, одолевающие злоумышленника!
Набухая для бессмертия, о Сома,
Добудь высшие проявления славы на небе!
Deine Milchsäfte, deine Siegesgewinne sollen sich vereinigen, deine Bullenkräfte, die den Feind bezwingen. Zum Lebensbalsam aufquellend, o Soma, erwirb dir im Himmel höchsten Ruhm!
-en-
rv01.091.19
या ते॒ धामा॑नि ह॒विषा॒ यज॑न्ति॒ ता ते॒ विश्वा॑ परि॒भूर॑स्तु य॒ज्ञम्। ग॒य॒स्फानः॑ प्र॒तर॑णः सु॒वीरोऽवी॑रहा॒ प्र च॑रा सोम॒ दुर्या॑न्॥
yā te dhāmāni haviṣā yajanti tā te viśvā paribhūr astu yajñam |
gayasphānaḥ prataraṇaḥ suvīro 'vīrahā pra carā soma duryān ||
(Те) твои формы, что почитают жертвенным возлиянием,
Все они у тебя пусть окружают жертву!
Умножающий хозяйство, продлевающий (срок жизни), дающий
прекрасных мужей,
Не убивающий мужей, войди, о Сома, в (наши) дома!
Deine Formen, die sie mit dem Opfer verehren, die sollen alle das Opfer zusammenhalten. Den Hausstand vergrößernd, leben verlängernd, gute Söhne gebend, nicht die Söhne tötend, zieh, o Soma, ins Haus ein!
Such of thy glories as with poured oblations men honour, may they all invest our worship. Wealth-giver, furtherer with troops of heroes, sparing the brave, come, Soma, to our houses.
rv01.091.20
सोमो॑ धे॒नुं सोमो॒ अर्व॑न्तमा॒शुं सोमो॑ वी॒रं क॑र्म॒ण्यं॑ ददाति। सा॒द॒न्यं॑ विद॒थ्यं॑ स॒भेयं॑ पितृ॒श्रव॑णं॒ यो ददा॑शदस्मै॥
somo dhenuṃ somo arvantam āśuṃ somo vīraṃ karmaṇyaṃ dadāti |
sādanyaṃ vidathyaṃ sabheyam pitṛśravaṇaṃ yo dadāśad asmai ||
Сома – дойную корову, Сома – быстрого скакуна,
Сома дарует мужа, искусного в делах,
Искусного в доме, искусного в жертвоприношении, искусного
в собрании,
Приносящего славу отцу, – (тому,) кто почитает этого
(Сому).
Soma schenkt dem, der ihm opfert, eine Milchkuh, Soma ein rasches Streitroß, Soma einen werktüchtigen Sohn, der im Haus, im Rat der Weisen, in der Versammlung tüchtig ist, der dem Vater Ruhm bringt.
To him who worships Soma gives the milchcow, a fleet steed and a man of active knowledge, Skilled in home duties, meet for holy synod, for council meet, a glory to his father.
rv01.091.21
अषा॑ळ्हं यु॒त्सु पृत॑नासु॒ पप्रिं॑ स्व॒र्षाम॒प्सां वृ॒जन॑स्य गो॒पाम्। भ॒रे॒षु॒जां सु॑क्षि॒तिं सु॒श्रव॑सं॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदेम सोम॥
aṣāḷhaṃ yutsu pṛtanāsu papriṃ svarṣām apsāṃ vṛjanasya gopām |
bhareṣujāṃ sukṣitiṃ suśravasaṃ jayantaṃ tvām anu madema soma ||
Неодолимого в битвах, спасающего в сражениях,
Завоевывающего солнце, завоевывающего воды, охранителя
общины,
Рожденного в боях, с прекрасными поселениями, прекрасной
славой,
Побеждающего – тебя мы хотим приветствовать, о Сома!
Wir möchten dir, Soma, zujubeln als dem Sieger, der in den Kämpfen unbezwungen, in den Schlachten heraushilft, der das Himmelslicht gewinnt, das Wasser gewinnt, dem Hirten der Opferpartei, dem Kampfgeborenen, der gute Wohnsitze, guten Ruhm erwirbt.
Invincible in fight, saver in battles, guard of our camp, winner of light and water, Born amid hymns, well-housed, exceeding famous, victor, in thee will we rejoice, O Soma.
rv01.091.22
त्वमि॒मा ओष॑धीः सोम॒ विश्वा॒स्त्वम॒पो अ॑जनय॒स्त्वं गाः। त्वमा त॑तन्थो॒र्व१॒॑न्तरि॑क्षं॒ त्वं ज्योति॑षा॒ वि तमो॑ ववर्थ॥
tvam imā oṣadhīḥ soma viśvās tvam apo ajanayas tvaṃ gāḥ |
tvam ā tatanthorv antarikṣaṃ tvaṃ jyotiṣā vi tamo vavartha ||
Ты, о Сома, – все эти растения,
Ты – воды породил, ты – коров.
Ты протянул широкое воздушное пространство.
Светом ты раскрыл мрак.
Du hast alle diese Pflanzen, o Soma, du die Gewässer, du die Kühe hervorgebracht. Du hast den weiten Luftraum ausgespannt; du hast mit dem Lichte das Dunkel aufgedeckt.
These herbs, these milch-kine, and these running waters, all these, O Soma, thou hast generated. The spacious firmament bast thou expanded, and with the light thou hast dispelled the darkness.
rv01.091.23
दे॒वेन॑ नो॒ मन॑सा देव सोम रा॒यो भा॒गं स॑हसावन्न॒भि यु॑ध्य। मा त्वा त॑न॒दीशि॑षे वी॒र्य॑स्यो॒भये॑भ्यः॒ प्र चि॑कित्सा॒ गवि॑ष्टौ॥
devena no manasā deva soma rāyo bhāgaṃ sahasāvann abhi yudhya |
mā tvā tanad īśiṣe vīryasyobhayebhyaḥ pra cikitsā gaviṣṭau ||
Божественным разумом, о бог Сома,
Завоюй нам долю в богатстве, о обладатель силы!
Да не помешает он тебе: ты владеешь героической силой!
Прояви себя на стороне обоих при добывании коров!
Mit deinem göttlichen Geist, o Soma, erkämpfe uns den Anteil am Reichtum, du Gewaltiger! Nicht soll er dich davon abhalten; du besitzest die Kraft. Sei du für beide Teile beim Rindererwerb der Pfadfinder!
Do thou, God Soma, with thy Godlike spirit, victorious, win for us a share of riches. Let none prevent thee: thou art Lord of valour. Provide for both sides in the fray for booty.