rv01.161.01

किमु॒ श्रेष्ठः॒ किं यवि॑ष्ठो न॒ आज॑ग॒न्किमी॑यते दू॒त्यं१॒॑ कद्यदू॑चि॒म। न नि॑न्दिम चम॒सं यो म॑हाकु॒लोऽग्ने॑ भ्रात॒र्द्रुण॒ इद्भू॒तिमू॑दिम॥

kim u śreṣṭhaḥ kiṃ yaviṣṭho na ājagan kim īyate dūtyaṃ kad yad ūcima |
na nindima camasaṃ yo mahākulo 'gne bhrātar druṇa id bhūtim ūdima ||

Зачем же пожаловал самый красивый, зачем самый юный?
С каким идет поручением? Что мы такого сказали,
Мы не ругали кубка, который благородного рода.
О Агни-брат, мы говорили только о пригодности дерева. -

Агни:

"Ist der Erste, ist der Jüngste zu uns gekommen? Welche Botschaft bringt er? Was war es, das wir gesagt haben? Wir haben den Becher nicht getadelt, der von guter Herkunft ist. Nur von der Entstehung des Holzes haben wir gesprochen, Bruder Agni." Agni:

WHY hath the Best, why hath the Youngest come to us? Upon what embassy comes he? What have we said? We have not blamed the chalice of illustrious birth. We, Brother Agni, praised the goodness of the wood.


rv01.161.02

एकं॑ चम॒सं च॒तुरः॑ कृणोतन॒ तद्वो॑ दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्तद्व॒ आग॑मम्। सौध॑न्वना॒ यद्ये॒वा क॑रि॒ष्यथ॑ सा॒कं दे॒वैर्य॒ज्ञिया॑सो भविष्यथ॥

ekaṃ camasaṃ caturaḥ kṛṇotana tad vo devā abruvan tad va āgamam |
saudhanvanā yady evā kariṣyatha sākaṃ devair yajñiyāso bhaviṣyatha ||

Из одного кубка сделайте четыре!
Это вам сказали боги. За этим я к вам пришел.
О сыновья Судханвана, если вы так сделаете,
То вместе с богами станете достойными жертв! –

Рассказчик:

Aus dem einen Becher machet vier! Das sagten euch die Götter, darum bin ich zu euch gekommen. Ihr Söhne des Sudhanvan, wenn ihr also tun werdet, so sollt ihr zusammen mit den Göttern opferberechtigt werden."

The chalice that is single make ye into four: thus have the Gods commanded; therefore am I come. If, O Sudhanvan's Children, ye will do this thing ye shall participate in sacrifice with Gods.


rv01.161.03

अ॒ग्निं दू॒तं प्रति॒ यदब्र॑वीत॒नाश्वः॒ कर्त्वो॒ रथ॑ उ॒तेह कर्त्वः॑। धे॒नुः कर्त्वा॑ युव॒शा कर्त्वा॒ द्वा तानि॑ भ्रात॒रनु॑ वः कृ॒त्व्येम॑सि॥

agniṃ dūtam prati yad abravītanāśvaḥ kartvo ratha uteha kartvaḥ |
dhenuḥ kartvā yuvaśā kartvā dvā tāni bhrātar anu vaḥ kṛtvy emasi ||

(Вот) что вы ответили Агни-вестнику:
Надо сделать коня, а также колесницу здесь надо сделать.
Надо сделать дойную корову, двоих сделать молодыми.
После того, как сделаем эти (дела,), брат, отправимся к вам.

Was ihr dem Boten erwidertet: " Wir müssen noch ein Roß anfertigen und den Wagen hier anfertigen, eine Kuh anfertigen und zwei jung machen. Wenn wir das getan haben, dann kommen wir euch nach, Bruder."

What to the envoy Agni in reply ye spake, A courser must be made, a chariot fashioned here, A cow must be created, and the Twain made young. When we have done these things, Brother, we turn to you.


rv01.161.04

च॒कृ॒वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छत॒ क्वेद॑भू॒द्यः स्य दू॒तो न॒ आज॑गन्। य॒दावाख्य॑च्चम॒साञ्च॒तुरः॑ कृ॒तानादित्त्वष्टा॒ ग्नास्व॒न्तर्न्या॑नजे॥

cakṛvāṃsa ṛbhavas tad apṛcchata kved abhūd yaḥ sya dūto na ājagan |
yadāvākhyac camasāñ caturaḥ kṛtān ād it tvaṣṭā gnāsv antar ny ānaje ||

Сделав (это,) вы Рибху, спросили (вот) что:
Куда же девался тот, кто приходил к нам вестником?
Когда же Тваштар разглядел четыре готовых кубка,
Он затерялся среди божественных жен.

Als ihr Ribhu´s das gemacht hattet, fragtet ihr: "Wo ist der hin, der zu uns als Bote gekommen war?" - Als Tvastri die vier farbigen Becher erblickt hatte, da versteckte er sich unter die Götterfrauen.

When thus, O Rbhus, ye had done ye questioned thus, Whither went he who came to us a messenger? Then Tvastar, when he viewed the four wrought chalices, concealed himself among the Consorts of the Gods.


rv01.161.05

हना॑मैनाँ॒ इति॒ त्वष्टा॒ यदब्र॑वीच्चम॒सं ये दे॑व॒पान॒मनि॑न्दिषुः। अ॒न्या नामा॑नि कृण्वते सु॒ते सचाँ॑ अ॒न्यैरे॑नान्क॒न्या॒३॒॑ नाम॑भिः स्परत्॥

hanāmaināṃ iti tvaṣṭā yad abravīc camasaṃ ye devapānam anindiṣuḥ |
anyā nāmāni kṛṇvate sute sacāṃ anyair enān kanyā nāmabhi sparat ||

Когда Тваштар сказал: Мы убьем тех,
Кто ругал кубок, служащий богам для питья!, –
Они приняли другие имена при выжимании (сомы).
Под другими именами их освободила девица.

Als Tvastri sprach: "Wir wollen sie erschlagen, die die Becher für den Göttertrank getadelt haben", da nahmen sie bei dem Somaopfer andere Namen an. Unter anderen Namen brachten sie die Jungfrau in Sicherheit.

As Tvastar thus had spoken, Let us slay these men who have reviled the chalice, drinking-cup of Gods, They gave themselves new names when Soma juice was shed, and under these new names the Maiden welcomed them.


rv01.161.06

इन्द्रो॒ हरी॑ युयु॒जे अ॒श्विना॒ रथं॒ बृह॒स्पति॑र्वि॒श्वरू॑पा॒मुपा॑जत। ऋ॒भुर्विभ्वा॒ वाजो॑ दे॒वाँ अ॑गच्छत॒ स्वप॑सो य॒ज्ञियं॑ भा॒गमै॑तन॥

indro harī yuyuje aśvinā ratham bṛhaspatir viśvarūpām upājata |
ṛbhur vibhvā vājo devāṃ agacchata svapaso yajñiyam bhāgam aitana ||

Индра запряг пару буланых коней, Ашвины – колесницу,
Брихаспати пригнал (корову) Вишварупу.
Как Рибху, Вибхван, Ваджа вы отправились к богам,
Как прекрасные мастера вы пришли к (вашей) доле (в жертве).

Indra schirrte das Falbenpaar an, die Asvin ihren Wagen, Brihaspati trieb die Kuh Visvarupa ein. Als Ribhu, Vibhvan, Vaja ginget ihr unter die Götter, als Künstler kamet ihr zu einem Opferanteil.

Indra hath yoked his Bays, the Asvins' car is horsed, Brhaspati hath brought the Cow of every hue. Ye went as Rbhus, Vibhvan, Vaja to the Gods, and skilled in war, obtained your share in sacrifice.


rv01.161.07

निश्चर्म॑णो॒ गाम॑रिणीत धी॒तिभि॒र्या जर॑न्ता युव॒शा ताकृ॑णोतन। सौध॑न्वना॒ अश्वा॒दश्व॑मतक्षत यु॒क्त्वा रथ॒मुप॑ दे॒वाँ अ॑यातन॥

niś carmaṇo gām ariṇīta dhītibhir yā jarantā yuvaśā tākṛṇotana |
saudhanvanā aśvād aśvam atakṣata yuktvā ratham upa devāṃ ayātana ||

Из шкуры вы силой поэтического вдохновения воссоздали корову.
Тех двоих, что старели, вы (снова) сделали юными.
Сыновья Судханвана, из коня вы выточили (второго) коня.
Запрягши в колесницу, вы приехали к богам.

Aus dem Fell ließet ihr durch eure Erfindungsgabe die Kuh herauslaufen; die beiden Alten machtet ihr jung. Ihr Söhne des Sudhanvan, aus einem Pferd zimmertet ihr ein zweites Pferd. Ihr schirrtet den Wagen an und fuhret zu den Göttern.

Ye by your wisdom brought a cow from out a hide; unto that ancient Pair ye gave again their youth. Out of a horse, Sudhanvan's Sons, ye formed a horse: a chariot ye equipped, and went unto the Gods.


rv01.161.08

इ॒दमु॑द॒कं पि॑ब॒तेत्य॑ब्रवीतने॒दं वा॑ घा पिबता मुञ्ज॒नेज॑नम्। सौध॑न्वना॒ यदि॒ तन्नेव॒ हर्य॑थ तृ॒तीये॑ घा॒ सव॑ने मादयाध्वै॥

idam udakam pibatety abravītanedaṃ vā ghā pibatā muñjanejanam |
saudhanvanā yadi tan neva haryatha tṛtīye ghā savane mādayādhvai ||

Пейте эту воду, – так вы сказали, –
Или же пейте эти ополоски от мунджи! –
О сыновья Судханвана, если это вам так не нравится,
Опьяняйтесь (сомой) третьей выжимки!

"Trinket ihr dies Wasser", so sprachet ihr, "oder trinket diese Schliffschlempe!" "Ihr Söhne des Sudhanvan, wenn ihr das nicht recht möget, so sollt ihr euch an der Somaspende ergötzen."

Drink ye this water, were the words ye spake to them; or drink ye this, the rinsing of the Munjagrass. If ye approve not even this, Sudhanvan's Sons, then at the third libation gladden ye yourselves.


rv01.161.09

आपो॒ भूयि॑ष्ठा॒ इत्येको॑ अब्रवीद॒ग्निर्भूयि॑ष्ठ॒ इत्य॒न्यो अ॑ब्रवीत्। व॒ध॒र्यन्तीं॑ ब॒हुभ्यः॒ प्रैको॑ अब्रवीदृ॒ता वद॑न्तश्चम॒साँ अ॑पिंशत॥

āpo bhūyiṣṭhā ity eko abravīd agnir bhūyiṣṭha ity anyo abravīt |
vadharyantīm bahubhyaḥ praiko abravīd ṛtā vadantaś camasāṃ apiṃśata ||

Вода – самая главная, – так сказал один.
Огонь – самый главный, – так сказал другой.
Один назвал жаждущую небесного оружия (землю как главную) перед многими (другими).
Говоря о вещах, связанных с законом, вы украшали кубки.

"Das Wasser ist das Wichtigste", so sprach der eine. "Das Feuer ist das Wichtigste", so sprach der andere. Der eine gab der Gewitterzeit vor vielen den Vorzug. Wahre Reden führend schnitztet ihr die Becher.

Most excellent are waters, thus said one of you; most excellent is Agni, thus another said. Another praised to many a one the lightning cloud. Then did ye shape the cups, speaking the words of truth.


rv01.161.10

श्रो॒णामेक॑ उद॒कं गामवा॑जति मां॒समेकः॑ पिंशति सू॒नयाभृ॑तम्। आ नि॒म्रुचः॒ शकृ॒देको॒ अपा॑भर॒त्किं स्वि॑त्पु॒त्रेभ्यः॑ पि॒तरा॒ उपा॑वतुः॥

śroṇām eka udakaṃ gām avājati māṃsam ekaḥ piṃśati sūnayābhṛtam |
ā nimrucaḥ śakṛd eko apābharat kiṃ svit putrebhyaḥ pitarā upāvatuḥ ||

Один гонит вниз к воде хромую корову.
Один разделывает мясо, принесенное в корзине.
Один относил навоз до заката солнца.
А родители помогали сыновьям?

Einer treibt die lahme Kuh zum Wasser hinab; einer zerlegt das Fleisch, das im Korb gebracht wird. Bis Sonnenuntergang trug einer den Dung fort. Haben wohl die beiden Eltern ihren Söhnen dabei geholfen?

One downward to the water drives the crippled cow, another trims the flesh brought on the carving-board. One carries off the refuse at the set of sun. How did the Parents aid their children in their task!


rv01.161.11

उ॒द्वत्स्व॑स्मा अकृणोतना॒ तृणं॑ नि॒वत्स्व॒पः स्व॑प॒स्यया॑ नरः। अगो॑ह्यस्य॒ यदस॑स्तना गृ॒हे तद॒द्येदमृ॑भवो॒ नानु॑ गच्छथ॥

udvatsv asmā akṛṇotanā tṛṇaṃ nivatsv apaḥ svapasyayā naraḥ |
agohyasya yad asastanā gṛhe tad adyedam ṛbhavo nānu gacchatha ||

На возвышенностях вы создали траву для этого (народа),
В низинах (провели) воду благодаря своему мастерству, о мужи,
Когда вы проспали в доме у Агохьи.
Теперь, о Рибху, вы не повторяете этого.

Auf den Höhen legtet ihr für ihn Gras an, in die Niederungen leitetet ihr Männer mit Kunstfertigkeit das Wasser, als ihr im Hause des Agohya geschlafen hattet: Das macht ihr Ribhu´s heute nicht mehr nach.

On the high places ye have made the grass for man, and water in the valleys, by your skill, O Men. Rbhus, ye iterate not to-day that act of yours, your sleeping in the house of him whom naught can hide.


rv01.161.12

स॒म्मील्य॒ यद्भुव॑ना प॒र्यस॑र्पत॒ क्व॑ स्वित्ता॒त्या पि॒तरा॑ व आसतुः। अश॑पत॒ यः क॒रस्नं॑ व आद॒दे यः प्राब्र॑वी॒त्प्रो तस्मा॑ अब्रवीतन॥

sammīlya yad bhuvanā paryasarpata kva svit tātyā pitarā va āsatuḥ |
aśapata yaḥ karasnaṃ va ādade yaḥ prābravīt pro tasmā abravītana ||

Когда с закрытыми глазами вы двигались ощупью вокруг существ,
Где были ваши любящие родители?
Вы прокляли (того,) кто взял вас за руку.
Кто заговорил (с вами), с тем и вы заговорили.

Als ihr mit geschlossenen Augen die Wesen umschlichet, wo waren da eure zärtlichen Eltern? Ihr fluchtet dem, der euch am Arme faßte. Wer euch anredete, dem standet ihr Rede.

As, compassing them round, ye glided through the worlds, where had the venerable Parents their abode? Ye laid a curse on him who raised his arm at you: to him who spake aloud to you ye spake again.


rv01.161.13

सु॒षु॒प्वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छ॒तागो॑ह्य॒ क इ॒दं नो॑ अबूबुधत्। श्वानं॑ ब॒स्तो बो॑धयि॒तार॑मब्रवीत्संवत्स॒र इ॒दम॒द्या व्य॑ख्यत॥

suṣupvāṃsa ṛbhavas tad apṛcchatāgohya ka idaṃ no abūbudhat |
śvānam basto bodhayitāram abravīt saṃvatsara idam adyā vy akhyata ||

Выспавшись, о Рибху, вы спросили (вот) о чем:
Агохья, кто это нас разбудил?
Баран сказал, что разбудил пес.
И вот через год вы раскрыли глаза.

Als ihr Ribhu´s ausgeschlafen hattet, da fragtet ihr: " Agohya! Wer hat uns da geweckt?" Der Bock nannte den Hund als Wecker. Nach Jahresfrist habt ihr euch heute in dieser Welt umgeschaut.

When ye had slept your fill, ye Rbhus, thus ye asked, O thou whom naught may hide, who now hath wakened us? The goat declared the hound to be your wakener. That day, in a full year, ye first unclosed our eyes.


rv01.161.14

दि॒वा या॑न्ति म॒रुतो॒ भूम्या॒ग्निर॒यं वातो॑ अ॒न्तरि॑क्षेण याति। अ॒द्भिर्या॑ति॒ वरु॑णः समु॒द्रैर्यु॒ष्माँ इ॒च्छन्तः॑ शवसो नपातः॥

divā yānti maruto bhūmyāgnir ayaṃ vāto antarikṣeṇa yāti |
adbhir yāti varuṇaḥ samudrair yuṣmāṃ icchantaḥ śavaso napātaḥ ||

Маруты движутся по небу, Агни по земле,
Этот Вата движется по воздуху,
По водам, по морям движется Варуна –
(Все они -) ища вас, о дети сомы.

Am Himmel gehen die Marut, auf der Erde Agni, der Wind geht im Luftraum; in den Wassern, in den Meeren geht Varuna, indem sie euch suchen, ihr Kinder der Kraft.

The Maruts move in heaven, on earth this Agni; through the mid-firmament the Wind approaches. Varuna comes in the sea's gathered waters, O Sons of Strength, desirous of your presence.


Translations compiled by Dr. Mārcis Gasūns.