rv04.017.01

त्वं म॒हाँ इ॑न्द्र॒ तुभ्यं॑ ह॒ क्षा अनु॑ क्ष॒त्रं मं॒हना॑ मन्यत॒ द्यौः। त्वं वृ॒त्रं शव॑सा जघ॒न्वान्सृ॒जः सिन्धूँ॒रहि॑ना जग्रसा॒नान्॥

tvam mahāṃ indra tubhyaṃ ha kṣā anu kṣatram maṃhanā manyata dyauḥ |
tvaṃ vṛtraṃ śavasā jaghanvān sṛjaḥ sindhūṃr ahinā jagrasānān ||

Ты велик, о Индра. Это за тобой
Земля (и) небо с готовностью признали власть.
Ты убил Вритру силой. Ты выпустил течь
Реки, поглощенные змеем.

Du, Indra, bist der Große; dir gestanden Erde und Himmel bereitwillig die Herrschaft zu. Nachdem du den Vritra mit Kraft erschlagen hattest, ließest du die vom Drachen verschlungenen Flüsse los.

GREAT art thou, Indra; yea, the earth, with gladness, and heaven confess to thee thine high dominion. Thou in thy vigour having slaughtered Vrtra didst free the floods arrested by the Dragon.


rv04.017.02

तव॑ त्वि॒षो जनि॑मन्रेजत॒ द्यौ रेज॒द्भूमि॑र्भि॒यसा॒ स्वस्य॑ म॒न्योः। ऋ॒घा॒यन्त॑ सु॒भ्व१॒॑ः पर्व॑तास॒ आर्द॒न्धन्वा॑नि स॒रय॑न्त॒ आपः॑॥

tava tviṣo janiman rejata dyau rejad bhūmir bhiyasā svasya manyoḥ |
ṛghāyanta subhvaḥ parvatāsa ārdan dhanvāni sarayanta āpaḥ ||

От вспышки при твоем рождении сотрясалось небо,
Сотрясалась земля от страха перед твоей яростью.
Зашатались крепкие горы,
Расступились пустыни, текут воды.

Der Himmel zitterte bei deiner Geburt aus Furcht vor deinem Feuer, es zitterte die Erde aus Furcht vor deinem Grimm. Die festen Berge drohten, es senkten sich die Ebenen, die Gewässer entlaufen.

Heaven trembled at the birth of thine effulgence; Earth trembled at the fear of thy displeasure. The stedfast mountains shook in agitation . the waters flowed, and desert spots were flooded.


rv04.017.03

भि॒नद्गि॒रिं शव॑सा॒ वज्र॑मि॒ष्णन्ना॑विष्कृण्वा॒नः स॑हसा॒न ओजः॑। वधी॑द्वृ॒त्रं वज्रे॑ण मन्दसा॒नः सर॒न्नापो॒ जव॑सा ह॒तवृ॑ष्णीः॥

bhinad giriṃ śavasā vajram iṣṇann āviṣkṛṇvānaḥ sahasāna ojaḥ |
vadhīd vṛtraṃ vajreṇa mandasānaḥ sarann āpo javasā hatavṛṣṇīḥ ||

С силой он расколол гору, швыряя ваджру,
Как победитель являя силу.
Опьянившись, он убил Вритру ваджрой. .
Быстро обратились в бегство воды, когда их бык был убит.

Er spaltete den Berg, mit Kraft die Keule entsendend, als Sieger seine Stärke offenbarend. Er erschlug berauscht den Vritra mit der Keule; die Gewässer liefen in Eile davon, als ihr Bulle erschlagen war.

Hurling his bolt with might he cleft the mountain, while, putting forth his strength, he showed his vigour. He slaughtered Vrtra with his bolt, exulting, and, their lord slain, forth flowed the waters swiftly.


rv04.017.04

सु॒वीर॑स्ते जनि॒ता म॑न्यत॒ द्यौरिन्द्र॑स्य क॒र्ता स्वप॑स्तमो भूत्। य ईं॑ ज॒जान॑ स्व॒र्यं॑ सु॒वज्र॒मन॑पच्युतं॒ सद॑सो॒ न भूम॑॥

suvīras te janitā manyata dyaur indrasya kartā svapastamo bhūt |
ya īṃ jajāna svaryaṃ suvajram anapacyutaṃ sadaso na bhūma ||

Небо считается твоим родителем, (отцом) прекрасного сына.
Создатель Индры – это лучший творец,
Который породил его, громкогласного, с прекрасной ваджрой,
Несдвигаемого, словно земля, с места.

Für deinen Erzeuger und Vater des tüchtigen Sohnes galt der Himmel; des Indra Erzeuger war der große Künstler, der ihn erzeugt hat, ihn mit der lauten Stimme und der schönen Keule, der wie die Erde nicht vom Platz weicht.

Thy Father Dyaus esteemed himself a hero: most noble was the work of Indra's Maker, His who begat the strong bolt's Lord who roareth, immovable like earth from her foundation.


rv04.017.05

य एक॑ इच्च्या॒वय॑ति॒ प्र भूमा॒ राजा॑ कृष्टी॒नां पु॑रुहू॒त इन्द्रः॑। स॒त्यमे॑न॒मनु॒ विश्वे॑ मदन्ति रा॒तिं दे॒वस्य॑ गृण॒तो म॒घोनः॑॥

ya eka ic cyāvayati pra bhūmā rājā kṛṣṭīnām puruhūta indraḥ |
satyam enam anu viśve madanti rātiṃ devasya gṛṇato maghonaḥ ||

Кто в одиночку сотрясает землю,
Индра, многопризываемый царь народов, –
Его, истинного, все, ликуя, приветствуют,
Дар бога, щедрого покровителя певца.

Der allein die Erde ins Wanken bringt, der König der Völker, der vielgerufene Indra. Dem Wahrhaften jubeln alle zu, der Gabe des Gottes, der der freigebige Patron des Sängers ist.

He who alone o'erthrows the world of creatures, Indra the peoples' King, invoked of many- Verily all rejoice in him, extolling the boons which Maghavan the God hath sent them.


rv04.017.06

स॒त्रा सोमा॑ अभवन्नस्य॒ विश्वे॑ स॒त्रा मदा॑सो बृह॒तो मदि॑ष्ठाः। स॒त्राभ॑वो॒ वसु॑पति॒र्वसू॑नां॒ दत्रे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः॥

satrā somā abhavann asya viśve satrā madāso bṛhato madiṣṭhāḥ |
satrābhavo vasupatir vasūnāṃ datre viśvā adhithā indra kṛṣṭīḥ ||

Целиком все соки сомы принадлежали ему,
Целиком самые опьяняющие хмельные напитки – высокому,
Целиком ты был господином (всех) благ.
Ты наделил имуществом все народы, о Индра.

Ihm wurden alle Somatränke insgesamt zuteil, dem Hohen die berauschendsten Rauschtränke insgesamt. Du wardst der Herr der Güter insgesamt. Allen Völkern hast du zu ihrem Anteil verholfen, Indra.

All Soma juices are his own for ever, most gladdening draughts are ever his, the Mighty, Thou ever wast the Treasure-Lord of treasures: Indra, thou lettest all folk share thy bounty.


rv04.017.07

त्वमध॑ प्रथ॒मं जाय॑मा॒नोऽमे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः। त्वं प्रति॑ प्र॒वत॑ आ॒शया॑न॒महिं॒ वज्रे॑ण मघव॒न्वि वृ॑श्चः॥

tvam adha prathamaṃ jāyamāno 'me viśvā adhithā indra kṛṣṭīḥ |
tvam prati pravata āśayānam ahiṃ vajreṇa maghavan vi vṛścaḥ ||

Рождаясь, ты тогда прежде всего
Поверг в ужас все эти народы, о Индра.
Змея, запрудившего сток (вод),
Ты разрубил ваджрой, о щедрый.

Du hast damals, eben geboren, zuerst alle Völker in Panik versetzt, o Indra. Du zerhiebst den Drachen, der die Ströme belagerte, mit der Keule, du Gabenreicher.

Moreover, when thou first wast born, O Indra, thou struckest terror into all the people. Thou, Maghavan, rentest with thy bolt the Dragon who lay against the waterfloods of heaven.


rv04.017.08

स॒त्रा॒हणं॒ दाधृ॑षिं॒ तुम्र॒मिन्द्रं॑ म॒हाम॑पा॒रं वृ॑ष॒भं सु॒वज्र॑म्। हन्ता॒ यो वृ॒त्रं सनि॑तो॒त वाजं॒ दाता॑ म॒घानि॑ म॒घवा॑ सु॒राधाः॑॥

satrāhaṇaṃ dādhṛṣiṃ tumram indram mahām apāraṃ vṛṣabhaṃ suvajram |
hantā yo vṛtraṃ sanitota vājaṃ dātā maghāni maghavā surādhāḥ ||

(Я хочу воспеть) убивающего сразу, отважного, сильного Индру,
Великого, безграничного, быка, обладателя прекрасной ваджры,
(Того,) кто убийца Вритры, а также захватчик добычи,
Даритель щедрых наград, щедрый, с прекрасными подарками.

Den auf einmal erschlagenden, mutigen, starken Indra, den großen, unbegrenzten Bullen mit der schönen Keule, der der Töter des Vritra und der Gewinner der Beute ist, der Gaben schenkt, der Freigebige, Belohnende.

The ever-slaying, bold and furious Indra, the bright bolt's Lord, infinite, strong and mighty, Who slayeth Vrtra and acquireth booty, giver of blessings, Maghavan the bounteous:


rv04.017.09

अ॒यं वृत॑श्चातयते समी॒चीर्य आ॒जिषु॑ म॒घवा॑ शृ॒ण्व एकः॑। अ॒यं वाजं॑ भरति॒ यं स॒नोत्य॒स्य प्रि॒यासः॑ स॒ख्ये स्या॑म॥

ayaṃ vṛtaś cātayate samīcīr ya ājiṣu maghavā śṛṇva ekaḥ |
ayaṃ vājam bharati yaṃ sanoty asya priyāsaḥ sakhye syāma ||

Он обращает в бегство собравшиеся вместе отряды,
(Тот,) кто один слывет щедрым в боях,
Он приносит добычу, которую захватывает.
Мы хотим быть приятными ему в дружбе!

Er treibt die vereinten Heerscharen in die Flucht, der in den Schlachten als der Freigebige bekannt ist. Er bringt die Beute heim, die er gewinnt. In seiner Freundschaft möchten wir die Lieben sein.

Alone renowned as Maghavan in battles, he frighteneth away assembled armies. He bringeth us the booty that he winneth may we, well-loved, continue in his friendship.


rv04.017.10

अ॒यं शृ॑ण्वे॒ अध॒ जय॑न्नु॒त घ्नन्न॒यमु॒त प्र कृ॑णुते यु॒धा गाः। य॒दा स॒त्यं कृ॑णु॒ते म॒न्युमिन्द्रो॒ विश्वं॑ दृ॒ळ्हं भ॑यत॒ एज॑दस्मात्॥

ayaṃ śṛṇve adha jayann uta ghnann ayam uta pra kṛṇute yudhā gāḥ |
yadā satyaṃ kṛṇute manyum indro viśvaṃ dṛḷham bhayata ejad asmāt ||

Он поэтому слывет победителем и убийцей,
А также он с боем добывает коров.
Когда Индра предается (своему) неистовству,
Все твердое (и) подвижное страшится его.

Er ist darum bekannt als der Siegende und Schlagende und er treibt durch Kampf die Rinder fort. Wenn Indra seinen Eifer wahr macht, dann fürchtet sich vor ihm alles Feste und Bewegliche.

Renowned is he when conquering and when slaying: 'fis he who winneth cattle in the combat. When Indra hardeneth his indignation all that is fixed and all that moveth fear him.


rv04.017.11

समिन्द्रो॒ गा अ॑जय॒त्सं हिर॑ण्या॒ सम॑श्वि॒या म॒घवा॒ यो ह॑ पू॒र्वीः। ए॒भिर्नृभि॒र्नृत॑मो अस्य शा॒कै रा॒यो वि॑भ॒क्ता स॑म्भ॒रश्च॒ वस्वः॑॥

sam indro gā ajayat saṃ hiraṇyā sam aśviyā maghavā yo ha pūrvīḥ |
ebhir nṛbhir nṛtamo asya śākai rāyo vibhaktā sambharaś ca vasvaḥ ||

Индра согнал вместе коров, со (гнал) золото,
Со(гнал) табуны коней, щедрый (бог), который (разграбил) многие (крепости),
Самый мужественный, с этими мужьями, его помощниками,
Раздаватель богатства, собиратель блага.

Indra hat Rinder, Gold, Rossherden zusammenerobert, der Freigebige, der viele Burgen erobert hat, mit diesen Männern, seinen Hilfstruppen, er der Mannhafteste, der Verteiler des Reichtums und Zusammenbringer von Gut.

Indra hath won all kine, all gold, all horses,-Maghavan, he who breaketh forts in pieces; Most manly with these men of his who help him, dealing out wealth and gathering the treasure.


rv04.017.12

किय॑त्स्वि॒दिन्द्रो॒ अध्ये॑ति मा॒तुः किय॑त्पि॒तुर्ज॑नि॒तुर्यो ज॒जान॑। यो अ॑स्य॒ शुष्मं॑ मुहु॒कैरिय॑र्ति॒ वातो॒ न जू॒तः स्त॒नय॑द्भिर॒भ्रैः॥

kiyat svid indro adhy eti mātuḥ kiyat pitur janitur yo jajāna |
yo asya śuṣmam muhukair iyarti vāto na jūta stanayadbhir abhraiḥ ||

Насколько же Индра беспокоится о (своей) матери,
Насколько об отце-родителе, который породил (его)?
(Тот ) кто боевыми криками подгоняет его неистовство,
Словно ветер, гонимый грохочущими тучами...

Was kümmert sich Indra wohl viel um seine Mutter, was um den Vater, den Erzeuger, der ihn erzeugt hat? Der dein Ungestüm durch die Schlachtrufe antreibt wie der jagende Wind durch die donnernden Wolken.

What is the care of Indra for his Mother, what cares he for the Father who begat him? His care is that which speeds his might in conflicts, like wind borne onward by the clouds that thunder.


rv04.017.13

क्षि॒यन्तं॑ त्व॒मक्षि॑यन्तं कृणो॒तीय॑र्ति रे॒णुं म॒घवा॑ स॒मोह॑म्। वि॒भ॒ञ्ज॒नुर॒शनि॑माँ इव॒ द्यौरु॒त स्तो॒तारं॑ म॒घवा॒ वसौ॑ धात्॥

kṣiyantaṃ tvam akṣiyantaṃ kṛṇotīyarti reṇum maghavā samoham |
vibhañjanur aśanimāṃ iva dyaur uta stotāram maghavā vasau dhāt ||

Любого живущего в мире ты превращаешь в неживущего в мире.
Щедрый (бог) поднимает пыль клубами,
Разбивая (все), словно небо, мечущее громы;
Щедрый также наделяет добром восхвалителя.

Er macht den Einen, der ruhig haust, zu einem Unbehausten. Der Freigebige treibt den Staub in dichten Haufen auf, zerschmetternd wie der Keile schleudernde Himmel, und der Freigebige bringt den Sänger zu Reichtum.

Maghavan makes the settled man unsettled: he scatters dust that he hath swept together, Breaking in pieces like Heaven armed with lightning: Maghavan shall enrich the man who lauds h;m.


rv04.017.14

अ॒यं च॒क्रमि॑षण॒त्सूर्य॑स्य॒ न्येत॑शं रीरमत्ससृमा॒णम्। आ कृ॒ष्ण ईं॑ जुहुरा॒णो जि॑घर्ति त्व॒चो बु॒ध्ने रज॑सो अ॒स्य योनौ॑॥

ayaṃ cakram iṣaṇat sūryasya ny etaśaṃ rīramat sasṛmāṇam |
ā kṛṣṇa īṃ juhurāṇo jigharti tvaco budhne rajaso asya yonau ||

Он привел в движение колесо солнца.
Он остановил пробежавшего Эташу.
Он швыряет его, рассвирепев,
На дно шкуры, темного пространства, в его лоно.

Dieser treibt das Rad der Sonne weiter; den Etasa, der seinen Lauf gemacht, hält er an. Er schleudert ihn auf einen Abweg führend auf den schwarzen Boden der Haut, in den Schoß dieses Dunkelraumes.

He urged the chariot-wheel of Surya forward: Etasa, speeding on his way, he rested. Him the black undulating cloud bedeweth, in this mid-air's depth, at the base of darkness,


rv04.017.15

असि॑क्न्यां॒ यज॑मानो॒ न होता॑॥

asiknyāṃ yajamāno na hotā ||

На черную шкуру, словно хотар, приносящий жертву.

Wie der opfernde Hotri auf das schwarze Fell.

As in the night the sacrificing priest.


rv04.017.16

ग॒व्यन्त॒ इन्द्रं॑ स॒ख्याय॒ विप्रा॑ अश्वा॒यन्तो॒ वृष॑णं वा॒जय॑न्तः। ज॒नी॒यन्तो॑ जनि॒दामक्षि॑तोति॒मा च्या॑वयामोऽव॒ते न कोश॑म्॥

gavyanta indraṃ sakhyāya viprā aśvāyanto vṛṣaṇaṃ vājayantaḥ |
janīyanto janidām akṣitotim ā cyāvayāmo 'vate na kośam ||

Желая коров, желая коней, желая добычи,
(Зовут) вдохновенные Индру для дружбы.
Желая женщин – того, кто дает женщин, того, чья помощь нерушима,
Мы подтягиваем к себе, словно бадью в колодце.

Kühe begehrend, Rosse begehrend, den Siegerpreis begehrend rufen wir Redekundige den Bullen Indra zur Freundschaft; Weiber begehrend ziehen wir den Weiberschenker von unversieglichen Gnaden wie den Schöpfeimer im Brunnen heran.

Eager for booty, craving strength and horses, we-singers stir Indra, the strong, for friendship, Who gives the wives we seek, whose succour fails not, to hasten, like a pitcher to the fountain.


rv04.017.17

त्रा॒ता नो॑ बोधि॒ ददृ॑शान आ॒पिर॑भिख्या॒ता म॑र्डि॒ता सो॒म्याना॑म्। सखा॑ पि॒ता पि॒तृत॑मः पितॄ॒णां कर्ते॑मु लो॒कमु॑श॒ते व॑यो॒धाः॥

trātā no bodhi dadṛśāna āpir abhikhyātā marḍitā somyānām |
sakhā pitā pitṛtamaḥ pitṝṇāṃ kartem u lokam uśate vayodhāḥ ||

Будь нам спасителем, проявляющимся как друг,
Защитником, сочувствующим тем, кто любит сому,
Другом, отцом, самым отеческим из отцов,
Создателем простора, дающим телесную силу тому, кто хочет!

Sei uns Schützer, sichtbarer Freund, ein Fürsorger und Erbarmer der Somaliebenden, Freund und Vater, väterlichster der Väter, der dem Verlangenden einen Platz verschafft und Kraft verleiht.v

Be thou our guardian, show thyself our kinsman, watching and blessing those who pour the Soma; As Friend, as Sire, most fatherly of fathers giving the suppliant vital strength and freedom.


rv04.017.18

स॒खी॒य॒ताम॑वि॒ता बो॑धि॒ सखा॑ गृणा॒न इ॑न्द्र स्तुव॒ते वयो॑ धाः। व॒यं ह्या ते॑ चकृ॒मा स॒बाध॑ आ॒भिः शमी॑भिर्म॒हय॑न्त इन्द्र॥

sakhīyatām avitā bodhi sakhā gṛṇāna indra stuvate vayo dhāḥ |
vayaṃ hy ā te cakṛmā sabādha ābhiḥ śamībhir mahayanta indra ||

Будь другом, помощником тех, кто ищет друга!
Воспеваемый, о Индра, дай восхвалителю телесную силу:
Ведь мы усердно служили тебе
Выказывая уважение этими трудами, о Индра.

Sei Gönner und Freund derer, die einen Freund suchen. Gib gepriesen, o Indra, dem Lobsänger Kraft, denn wir haben eifrig für dich das Opfer bereitet, mit diesen Zurüstungen dich ehrend, o Indra.

Be helping Friend of those who seek thy friendship . give life, when lauded, Indra, to the singer. For, Indra, we the priests have paid thee worship, exalting thee with these our sacrifices.


rv04.017.19

स्तु॒त इन्द्रो॑ म॒घवा॒ यद्ध॑ वृ॒त्रा भूरी॒ण्येको॑ अप्र॒तीनि॑ हन्ति। अ॒स्य प्रि॒यो ज॑रि॒ता यस्य॒ शर्म॒न्नकि॑र्दे॒वा वा॒रय॑न्ते॒ न मर्ताः॑॥

stuta indro maghavā yad dha vṛtrā bhūrīṇy eko apratīni hanti |
asya priyo jaritā yasya śarman nakir devā vārayante na martāḥ ||

Прославлен щедрый Индра (за то,) что он один
Разбивает многочисленные препятствия, не имеющие себе равных.
Ему мил певец, которого под (его) защитой
Не потеснят ни боги, ни смертные.

Gepriesen wird der freigebige Indra, weil er ja allein die vielen Feinde erschlägt, denen keiner gewachsen ist. Ihm ist der Sänger lieb, den in seinem Schutze weder Götter noch Sterbliche verdrängen.

Alone, when Indra Maghavan is lauded, he slayeth many ne'er-resisted Vrtras. Him in whose keeping is the well-loved singer never do Gods or mortals stay or hinder.


rv04.017.20

ए॒वा न॒ इन्द्रो॑ म॒घवा॑ विर॒प्शी कर॑त्स॒त्या च॑र्षणी॒धृद॑न॒र्वा। त्वं राजा॑ ज॒नुषां॑ धेह्य॒स्मे अधि॒ श्रवो॒ माहि॑नं॒ यज्ज॑रि॒त्रे॥

evā na indro maghavā virapśī karat satyā carṣaṇīdhṛd anarvā |
tvaṃ rājā januṣāṃ dhehy asme adhi śravo māhinaṃ yaj jaritre ||

Так пусть нам Индра, щедрый, изобильный,
Сделает (все) истинным, (он,) неприступный правитель народов!
Как царь существ надели ты нас
Великой славой, которая (пристала) певцу!

Also möge uns alles Wahr machen der freigebige Indra, der Überfluß hat, der unbestrittene Völkerregent. Du, der König der Geschöpfe, verleih uns gewaltigen Ruhm, der dem Sänger gebührt!

E'en so let Maghavan, the loud-voiced Indra, give us true blessings, foeless, men's upholder. King of all creatures, give us glory amply, exalted glory due to him who lauds thee.


rv04.017.21

नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॒३॒॑ न पी॑पेः। अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्यः॑ सदा॒साः॥

nū ṣṭuta indra nū gṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||

Прославленный сейчас, о Индра, воспетый сейчас,
Пусть сделаешь ты набухшей, словно реки, жертвенную пищу для певца!
Сотворена тебе новая молитва, о хозяин буланых коней.
Благодаря поэтической мысли пусть будем мы всегда победоносными колесничими!

Gepriesen und gelobt mögest du nun dem Anfänger Speise anschwellen lassen wie die Flüsse, o Indra. Es ist dir aufs neue eine Erbauung gemacht worden, du Falbenlenker. Möchten wir durch die Dichtung immergewinnende Wagenlenker sein!

Now, Indra! lauded, glorified with praises, let power swell high like rivers for the singer. For thee a new hymn, Lord of Bays! is fashioned. May we, car-borne, through song be victors ever.


Translations compiled by Dr. Mārcis Gasūns.