rv10.068.01

उ॒द॒प्रुतो॒ न वयो॒ रक्ष॑माणा॒ वाव॑दतो अ॒भ्रिय॑स्येव॒ घोषाः॑। गि॒रि॒भ्रजो॒ नोर्मयो॒ मद॑न्तो॒ बृह॒स्पति॑म॒भ्य१॒॑र्का अ॑नावन्॥

udapruto na vayo rakṣamāṇā vāvadato abhriyasyeva ghoṣāḥ |
giribhrajo normayo madanto bṛhaspatim abhy arkā anāvan ||

Как птицы, плавающие в воде, охраняющие (самих себя),
Как грохот громко звучащей грозовой тучи,
Как волны, разбивающиеся о скалу, радостно неистовствуя,
Песни устремились, звуча, к Брихаспати.

Wie im Wasser schwimmende wachsame Vögel schreiend, wie die Donner des Gewölks, wie die den Fels durchbrechenden Wogen rauschend, so schrieen die Gesänge dem Brihaspati entgegen.

LIKE birds who keep their watch, plashing in water, like the loud voices of the thundering raincloud, Like merry streamlets bursting from the mountain, thus to Brhaspati our hymns have sounded.


rv10.068.02

सं गोभि॑राङ्गिर॒सो नक्ष॑माणो॒ भग॑ इ॒वेद॑र्य॒मणं॑ निनाय। जने॑ मि॒त्रो न दम्प॑ती अनक्ति॒ बृह॑स्पते वा॒जया॒शूँरि॑वा॒जौ॥

saṃ gobhir āṅgiraso nakṣamāṇo bhaga ived aryamaṇaṃ nināya |
jane mitro na dampatī anakti bṛhaspate vājayāśūṃr ivājau ||

(Бог,) происходящий от Ангирасов, приближаясь, свел (их)
С коровами, как Бхага – Арьямана.
Как друг племени он умащает мужа и жену.
О Брихаспати, пришпорь (их), как коней на состязании!

Der angirasische Brihaspati kam herbei und hat sie mit den Kühen zusammengebracht wie Bhaga den Werber Aryaman mit der Braut. Wie ein Vertrauensmann zwei Ehegatten, so macht er sie einig; "O Brihaspati, sporne sie an wie Rennpferde im Wettkampf!"

The Son of Angirases, meeting the cattle, as Bhaga, brought in Aryaman among us. As Friend of men he decks the wife and husband: as for the race, Brhaspati, nerve our coursers.


rv10.068.03

सा॒ध्व॒र्या अ॑ति॒थिनी॑रिषि॒राः स्पा॒र्हाः सु॒वर्णा॑ अनव॒द्यरू॑पाः। बृह॒स्पतिः॒ पर्व॑तेभ्यो वि॒तूर्या॒ निर्गा ऊ॑पे॒ यव॑मिव स्थि॒विभ्यः॑॥

sādhvaryā atithinīr iṣirā spārhāḥ suvarṇā anavadyarūpāḥ |
bṛhaspatiḥ parvatebhyo vitūryā nir gā ūpe yavam iva sthivibhyaḥ ||

Очень преданные, привлекающие гостей, бодрые,
Желанные, прекрасного цвета, безупречной формы:
Брихаспати, проведя (их) сквозь горы,
Высыпал коров, как зерно из корзин.

Die Kühe, die einem trefflichen Herrn gehören, die Gäste bringen, die rührigen, begehrenswerten, schönfarbigen von tadellosem Aussehen, hat Brihaspati, nachdem er sich den Weg hindurch gebahnt hatte, aus den Bergen ausgeschüttet wie Korn aus den Säcken.

Brhaspati, having won them from the mountains, strewed down, like barley out of winnowingbaskets, The vigorous, wandering cows who aid the pious, desired of all, of blameless form, well-coloured.


rv10.068.04

आ॒प्रु॒षा॒यन्मधु॑न ऋ॒तस्य॒ योनि॑मवक्षि॒पन्न॒र्क उ॒ल्कामि॑व॒ द्योः। बृह॒स्पति॑रु॒द्धर॒न्नश्म॑नो॒ गा भूम्या॑ उ॒द्नेव॒ वि त्वचं॑ बिभेद॥

āpruṣāyan madhuna ṛtasya yonim avakṣipann arka ulkām iva dyoḥ |
bṛhaspatir uddharann aśmano gā bhūmyā udneva vi tvacam bibheda ||

Медом окропляя лоно (вселенского) закона,
(Как) солнце, швыряя вниз, словно факел с неба,
Брихаспати, извлекая из скалы коров,
Рассек, словно потоком воды, шкуру земли.

Die Wiege der Wahrheit, mit Süßigkeit besprengend wie der Wetterstrahl, der die Fackel des Himmels herabschleudert, hat Brihaspati, als er die Kühe aus dem Fels herausholte, die Haut der Erde wie durch Wasserflut gespalten.

As the Sun dews with meath the seat of Order, and casts a flaming meteor down from heaven. So from the rock Brhaspati forced the cattle, and cleft the earth's skin as it were with water.


rv10.068.05

अप॒ ज्योति॑षा॒ तमो॑ अ॒न्तरि॑क्षादु॒द्नः शीपा॑लमिव॒ वात॑ आजत्। बृह॒स्पति॑रनु॒मृश्या॑ व॒लस्या॒भ्रमि॑व॒ वात॒ आ च॑क्र॒ आ गाः॥

apa jyotiṣā tamo antarikṣād udnaḥ śīpālam iva vāta ājat |
bṛhaspatir anumṛśyā valasyābhram iva vāta ā cakra ā gāḥ ||

Светом он прогнал мрак из воздушного пространства,
Как ветер – (растение) шипала из воды.
Брихаспати, схватил коров Валы,
Как ветер – тучу, гнал их перед собой.

Mit Licht hat er die Finsternis aus dem Luftreich getrieben wie der Wind die Sipalapflanze aus dem Wasser. Brihaspati packte die Kühe des Vala und trieb sie vor sich her wie der Wind die Wolke.

Forth from mid air with light he dravc the darkness, as the gale blows a lily from the fiver. Like the wind grasping at the cloud of Vala, Brhaspati gathered to himself the cattle,


rv10.068.06

य॒दा व॒लस्य॒ पीय॑तो॒ जसुं॒ भेद्बृह॒स्पति॑रग्नि॒तपो॑भिर॒र्कैः। द॒द्भिर्न जि॒ह्वा परि॑विष्ट॒माद॑दा॒विर्नि॒धीँर॑कृणोदु॒स्रिया॑णाम्॥

yadā valasya pīyato jasum bhed bṛhaspatir agnitapobhir arkaiḥ |
dadbhir na jihvā pariviṣṭam ādad āvir nidhīṃr akṛṇod usriyāṇām ||

Когда Брихаспати сломил бессилие Валы,
Источавшего хулу, (своими) пылающими, как огонь, песнями,
Он овладел (им,) как язык с зубами – поданной (пищей).
Он сделал явными тайные сокровища утренних коров.

Als Brihaspati das Gefängnis des Hohn bietenden Vala erbrach mit seinen wie Feuer glühenden Zauberliedern, da packte und aß er sie wie die Zunge mit den Zähnen die angerichtete Speise. Er brachte den Schatz der Kühe ans Licht.

Brhaspati, when he with fiery lightnings cleft through the weapon of reviling Vala, Consumed.him as tongues cat what teeth have compassed: he threw the prisons of the red cows open.


rv10.068.07

बृह॒स्पति॒रम॑त॒ हि त्यदा॑सां॒ नाम॑ स्व॒रीणां॒ सद॑ने॒ गुहा॒ यत्। आ॒ण्डेव॑ भि॒त्त्वा श॑कु॒नस्य॒ गर्भ॒मुदु॒स्रियाः॒ पर्व॑तस्य॒ त्मना॑जत्॥

bṛhaspatir amata hi tyad āsāṃ nāma svarīṇāṃ sadane guhā yat |
āṇḍeva bhittvā śakunasya garbham ud usriyāḥ parvatasya tmanājat ||

Ведь Брихаспати вызвал в памяти то имя
Этих громко ревущих (коров), которое было сокрыто на (их) месте.
Как, разбив скорлупу, (обнаруживают) выводок птицы,
(Так) он сам выгнал из горы коров утренней зари.

Brihaspati gedachte nämlich des Namens dieser Lautbrüllenden, der an dem Orte verborgen war. Wie die Brut des Vogels, nachdem sie die Eier gespalten hat, so trieb er in eigner Person die Kühe als die Brut des Berges heraus.

That secret name borne by the lowing cattle within the cave Brhaspati discovered, And drave, himself, the bright kine from the mountain, like a bird's young after the egg's disclosure.


rv10.068.08

अश्नापि॑नद्धं॒ मधु॒ पर्य॑पश्य॒न्मत्स्यं॒ न दी॒न उ॒दनि॑ क्षि॒यन्त॑म्। निष्टज्ज॑भार चम॒सं न वृ॒क्षाद्बृह॒स्पति॑र्विर॒वेणा॑ वि॒कृत्य॑॥

aśnāpinaddham madhu pary apaśyan matsyaṃ na dīna udani kṣiyantam |
niṣ ṭaj jabhāra camasaṃ na vṛkṣād bṛhaspatir viraveṇā vikṛtya ||

Он разглядел сладость, заключенную в скале,
Как рыбу, живущую в мелкой воде.
Брихаспати извлек ее, как кубок – из дерева,
Проломив (скалу) громким ревом.

Er spähte die mit einem Fels verschlossene Süßigkeit wie einen Fisch der im seichten Wasser wohnt. Brihaspati holte sie heraus wie einen Becher aus dem Baum, nachdem er den Fels mit lautem Brüllen gesprengt hatte.

He looked around on rock-imprisoned sweetness as one who eyes a fish in scanty water. Brhaspati, cleaving through with varied clamour, brought it forth like a bowl from out the timber.


rv10.068.09

सोषाम॑विन्द॒त्स स्व१॒॑ः सो अ॒ग्निं सो अ॒र्केण॒ वि ब॑बाधे॒ तमां॑सि। बृह॒स्पति॒र्गोव॑पुषो व॒लस्य॒ निर्म॒ज्जानं॒ न पर्व॑णो जभार॥

soṣām avindat sa svaḥ so agniṃ so arkeṇa vi babādhe tamāṃsi |
bṛhaspatir govapuṣo valasya nir majjānaṃ na parvaṇo jabhāra ||

Он нашел Ушас, он – небо, он – Агни.
Он песней оттеснил мрак.
Брихаспати извлек (коров) Валы, чья красота (была) в коровах,
Как (извлекают) костный мозг из сустава.

Er fand die Usas, er die Sonne, er das Feuer; er vertrieb durch Zauberlied die Finsternis. Brihaspati holte die Kühe des Vala, der mit den Kühen prunkte, wie das Mark aus dem Gelenk.

He found the light of heaven, and fire, and Morning: with lucid rays he forced apart the darkness. As from a joint, Brhaspati took the marrow of Vala as he gloried in his cattle.


rv10.068.10

हि॒मेव॑ प॒र्णा मु॑षि॒ता वना॑नि॒ बृह॒स्पति॑नाकृपयद्व॒लो गाः। अ॒ना॒नु॒कृ॒त्यम॑पु॒नश्च॑कार॒ यात्सूर्या॒मासा॑ मि॒थ उ॒च्चरा॑तः॥

himeva parṇā muṣitā vanāni bṛhaspatinākṛpayad valo gāḥ |
anānukṛtyam apunaś cakāra yāt sūryāmāsā mitha uccarātaḥ ||

Как деревья (оплакивают) листья, похищенные морозом,
(Так) Вала оплакивал коров, (похищенных) Брихасвати.
Он совершил (нечто) неподражаемое, неповторимое,
Пока солнце и луна будут восходить, (следуя) друг за другом.

Wie die Bäume ihre vom Frost geraubten Blätter, so vermißte Vala die von Brihaspati geraubten Kühe. Etwas Unnachahmbares hat er getan, das sich nicht wiederholt, solange Sonne und Mond abwechselnd aufgehen werden.

As trees for foliage robbed by winter, Vala mourned for the cows Brhaspati had taken. He did a deed ne'er done, ne'er to be equalled, whereby the Sun and Moon ascend alternate.


rv10.068.11

अ॒भि श्या॒वं न कृश॑नेभि॒रश्वं॒ नक्ष॑त्रेभिः पि॒तरो॒ द्याम॑पिंशन्। रात्र्यां॒ तमो॒ अद॑धु॒र्ज्योति॒रह॒न्बृह॒स्पति॑र्भि॒नदद्रिं॑ वि॒दद्गाः॥

abhi śyāvaṃ na kṛśanebhir aśvaṃ nakṣatrebhiḥ pitaro dyām apiṃśan |
rātryāṃ tamo adadhur jyotir ahan bṛhaspatir bhinad adriṃ vidad gāḥ ||

Как вороного коня – жемчугами,
Отцы украсили небо созвездиями.
Ночью они установили мрак, днем свет.
Брихаспати расколол скалу, нашел коров.

Die Väter schmückten den Himmel mit den Gestirnen aus wie einen Rappen mit Perlen. Die Finsternis verlegten sie auf die Nacht, auf den Tag das Licht. Brihaspati spaltete den Fels, er hat die Kühe gefunden.

Like a dark steed adorned with pearl, the Fathers have decorated heaven With constellations. They set the light in day, in night the darkness. Brhaspati cleft the rock and found the cattle.


rv10.068.12

इ॒दम॑कर्म॒ नमो॑ अभ्रि॒याय॒ यः पू॒र्वीरन्वा॒नोन॑वीति। बृह॒स्पतिः॒ स हि गोभिः॒ सो अश्वैः॒ स वी॒रेभिः॒ स नृभि॑र्नो॒ वयो॑ धात्॥

idam akarma namo abhriyāya yaḥ pūrvīr anv ānonavīti |
bṛhaspatiḥ sa hi gobhiḥ so aśvaiḥ sa vīrebhiḥ sa nṛbhir no vayo dhāt ||

Мы создали это поклонение для бога, связанного с тучей,
Который громким эхом отдается на многие (голоса).
Ведь это Брихаспати – он дает нам жизненную силу
Через коров, он – через коней, он – через сыновей, он – через мужей!

Diese Verbeugung haben wir dem wetterwolkengleichen Brihaspati gemacht, der in vielen Stimmen dem Donner nachbrüllt. So möge uns denn Brihaspati durch Kühe, Rosse, er durch Söhne und Mannen Kraft verleihen.

This homage have we.offered to the Cloud God who thunders out to many in succession. May this Brhaspati vouchsafe us fulness of life with kine and horses, men, and heroes.


Translations compiled by Dr. Mārcis Gasūns.