rv10.071.01
बृह॑स्पते प्रथ॒मं वा॒चो अग्रं॒ यत्प्रैर॑त नाम॒धेयं॒ दधा॑नाः। यदे॑षां॒ श्रेष्ठं॒ यद॑रि॒प्रमासी॑त्प्रे॒णा तदे॑षां॒ निहि॑तं॒ गुहा॒विः॥
bṛhaspate prathamaṃ vāco agraṃ yat prairata nāmadheyaṃ dadhānāḥ |
yad eṣāṃ śreṣṭhaṃ yad aripram āsīt preṇā tad eṣāṃ nihitaṃ guhāviḥ ||
О Брихаспати, первое начало Речи (возникло),
Когда они пришли в действие, давая имена (вещам).
Что было у них лучшего, незапятнанного,
Это тайно сокрытое в них проявилось с помощью любви.
Brihaspati! Das war erst der Rede erster Anfang, als sie damit hervortraten, die Namengebung zu vollziehen. Das Beste und Reine, was sie hatten, das kam im Inneren verschlossen durch ihre Freundschaft zum Vorschein.
WHEN-men, Brhaspati, giving names to objects, sent out Vak's first and earliest utterances, All that was excellent and spotless, treasured within them, was disclosed through their affection.
rv10.071.02
सक्तु॑मिव॒ तित॑उना पु॒नन्तो॒ यत्र॒ धीरा॒ मन॑सा॒ वाच॒मक्र॑त। अत्रा॒ सखा॑यः स॒ख्यानि॑ जानते भ॒द्रैषां॑ ल॒क्ष्मीर्निहि॒ताधि॑ वा॒चि॥
saktum iva titaunā punanto yatra dhīrā manasā vācam akrata |
atrā sakhāyaḥ sakhyāni jānate bhadraiṣāṃ lakṣmīr nihitādhi vāci ||
Когда мудрые мыслью создали Речь,
Очищая (ее), как муку через сито,
Тогда друзья познают содружества:
Их приносящий счастье знак нанесен на Речь.
Wo die Weisen mit Nachdenken die Rede gebildet haben, so wie Schrotmehl durch ein Sieb reinigend, da erkennen die Genossen ihre Genossenschaft. Deren gutes Zeichen ist ihrer Rede aufgeprägt.
Where, like men cleansing corn-flour in a cribble, the wise in spirit have created language, Friends see and recognize the marks of friendship: their speech retains the blessed sign imprinted.
rv10.071.03
य॒ज्ञेन॑ वा॒चः प॑द॒वीय॑माय॒न्तामन्व॑विन्द॒न्नृषि॑षु॒ प्रवि॑ष्टाम्। तामा॒भृत्या॒ व्य॑दधुः पुरु॒त्रा तां स॒प्त रे॒भा अ॒भि सं न॑वन्ते॥
yajñena vācaḥ padavīyam āyan tām anv avindann ṛṣiṣu praviṣṭām |
tām ābhṛtyā vy adadhuḥ purutrā tāṃ sapta rebhā abhi saṃ navante ||
С помощью жертвы пошли они по следу Речи.
Они обнаружили, что она вошла в слагателей гимнов.
Принеся ее, они разделили (ее) между многими.
Семеро певцов вместе приветствуют ее криками.
Mit dem Opfer folgten sie der Rede Spur; sie entdeckten die in die Rishi´s Eingegangene. Sie holten sie und verteilten sie unter Viele; ihr schreien im Chore die sieben Sänger zu.
With sacrifice the trace of Vak they foIlowed, and found her harbouring within the Rsis. They brought her, dealt her forth in many places: seven singers make her tones resound in concert.
rv10.071.04
उ॒त त्वः॒ पश्य॒न्न द॑दर्श॒ वाच॑मु॒त त्वः॑ शृ॒ण्वन्न शृ॑णोत्येनाम्। उ॒तो त्व॑स्मै त॒न्वं१॒॑ वि स॑स्रे जा॒येव॒ पत्य॑ उश॒ती सु॒वासाः॑॥
uta tvaḥ paśyan na dadarśa vācam uta tvaḥ śṛṇvan na śṛṇoty enām |
uto tvasmai tanvaṃ vi sasre jāyeva patya uśatī suvāsāḥ ||
Кто-то, глядя, не увидел Речь,
Кто-то, слушая, не слышит ее.
А кому-то она отдала (свое) тело,
Как страстная нарядная жена – (своему) мужу.
Und mancher, der sieht, hat die Rede nicht erschaut, und mancher, der hört, hört sie doch nicht. Und dem einen hat sie sich aufgetan wie eine verliebte, schöngekleidete Frau dem Gatten.
One man hath ne'er seen Vak, and yet he seeth: one man hath hearing but hath never heard her. But to another hath she shown her beauty as a fond well-dressed woman to her husband.
rv10.071.05
उ॒त त्वं॑ स॒ख्ये स्थि॒रपी॑तमाहु॒र्नैनं॑ हिन्व॒न्त्यपि॒ वाजि॑नेषु। अधे॑न्वा चरति मा॒ययै॒ष वाचं॑ शुश्रु॒वाँ अ॑फ॒लाम॑पु॒ष्पाम्॥
uta tvaṃ sakhye sthirapītam āhur nainaṃ hinvanty api vājineṣu |
adhenvā carati māyayaiṣa vācaṃ śuśruvāṃ aphalām apuṣpām ||
О ком-то говорят, что он стал неповоротливым и ожиревшим
в содружестве.
Его больше не посылают на состязания.
Этот живет пустым обманом:
Он слышал речь, не приносящую ни плодов, ни цветов.
Von manchem sagt man, daß er in der Genossenschaft steif und feist geworden sei; ihn schicken sie auch in den Wettkämpfen nicht vor. Er gibt sich mit einem Trugbild ab, das keine Milchkuh ist, denn er hat eine Rede gehört, die weder Frucht noch Blüte trägt.
One man they call a laggard, dull in friendship: they never urge him on to deeds of valour. He wanders on in profitless illusion: the Voice he heard yields neither fruit,nor blossom.
rv10.071.06
यस्ति॒त्याज॑ सचि॒विदं॒ सखा॑यं॒ न तस्य॑ वा॒च्यपि॑ भा॒गो अ॑स्ति। यदीं॑ शृ॒णोत्यल॑कं शृणोति न॒हि प्र॒वेद॑ सुकृ॒तस्य॒ पन्था॑म्॥
yas tityāja sacividaṃ sakhāyaṃ na tasya vācy api bhāgo asti |
yad īṃ śṛṇoty alakaṃ śṛṇoti nahi praveda sukṛtasya panthām ||
Кто бросил в беде друга-единомышленника,
Нет тому больше права на Речь!
Что он и слышит, втуне слышит:
Он не узнал пути благого деяния.
Wer einen mitwissenden Freund im Stiche gelassen hat, der hat keinen Anteil an der Rede mehr. Was er auch hört, er hört es vergeblich; er kennt nicht den Weg der Tugend.
No part in Vak hath he who hath abandoned his own dear friend who knows the truth of friendship. Even if he hears her still in vain he listens: naught knows he of the path of righteous action.
rv10.071.07
अ॒क्ष॒ण्वन्तः॒ कर्ण॑वन्तः॒ सखा॑यो मनोज॒वेष्वस॑मा बभूवुः। आ॒द॒घ्नास॑ उपक॒क्षास॑ उ त्वे ह्र॒दा इ॑व॒ स्नात्वा॑ उ त्वे ददृश्रे॥
akṣaṇvantaḥ karṇavantaḥ sakhāyo manojaveṣv asamā babhūvuḥ |
ādaghnāsa upakakṣāsa u tve hradā iva snātvā u tve dadṛśre ||
Друзья, имеющие глаза (и) имеющие уши,
Бывают (все же) неодинаковыми по порывам духа.
Одни выглядят, как пруды, (где вода) до рта (или)
до плеч,
Другие же, как пруды для купания.
Freunde, die Augen und Ohren haben, sind sich an Einfällen des Geistes ungleich. Die einen erscheinen wie Teiche, die bis an den Mund, bis an die Achsel reichen, die anderen wie Teiche, die zum Baden geeignet sind.
Unequal in the quickness of their spirit are friends endowed alike with eyes and hearing. Some look like tanks that reach the mouth or shoulder, others like pools of water fit to bathe in.
rv10.071.08
हृ॒दा त॒ष्टेषु॒ मन॑सो ज॒वेषु॒ यद्ब्रा॑ह्म॒णाः सं॒यज॑न्ते॒ सखा॑यः। अत्राह॑ त्वं॒ वि ज॑हुर्वे॒द्याभि॒रोह॑ब्रह्माणो॒ वि च॑रन्त्यु त्वे॥
hṛdā taṣṭeṣu manaso javeṣu yad brāhmaṇāḥ saṃyajante sakhāyaḥ |
atrāha tvaṃ vi jahur vedyābhir ohabrahmāṇo vi caranty u tve ||
Когда брахманы (как) друзья вместе приносят жертву,
А в сердце отточены порывы духа,
То кого-то умышленно оставляют позади,
Другие же, чьи молитвы ценятся, выступают вперед.
Wann die Brahmanen als Genossen zusammen opfern, während die Einfälle des Geistes im Herzen geformt werden, da lassen sie den einen mit Bedacht abfallen; die anderen treten ab, indem ihre feierlichen Reden Beifall finden.
When friendly Brahmans sacrifice together with mental impulse which the heart hath fashioned, They leave one far behind through their attainments, and some who count as Brahmans wander elsewhere.
rv10.071.09
इ॒मे ये नार्वाङ्न प॒रश्चर॑न्ति॒ न ब्रा॑ह्म॒णासो॒ न सु॒तेक॑रासः। त ए॒ते वाच॑मभि॒पद्य॑ पा॒पया॑ सि॒रीस्तन्त्रं॑ तन्वते॒ अप्र॑जज्ञयः॥
ime ye nārvāṅ na paraś caranti na brāhmaṇāso na sutekarāsaḥ |
ta ete vācam abhipadya pāpayā sirīs tantraṃ tanvate aprajajñayaḥ ||
Кто не движется ни вперед, ни назад,
(Кто) не (настоящие) брахманы (и) не участвующие в
приготовление сомы,
Те, плохо владея Речью,
Ткут по утку (негодную) тряпку, не сознавая (этого).
Die nicht näher und nicht weiter kommen, nicht wirkliche Brahmanen sind, noch bei dem Soma mitwirken, die gebrauchen die Rede in übler Weise und spannen unkundig die fließenden Wasser als Gewebe auf.
Those men who step not back and move not forward, nor Brahmans nor preparers of libations, Having attained to Vak in sinful fashion spin out their thread in ignorance like spinsters.
rv10.071.10
सर्वे॑ नन्दन्ति य॒शसाग॑तेन सभासा॒हेन॒ सख्या॒ सखा॑यः। कि॒ल्बि॒ष॒स्पृत्पि॑तु॒षणि॒र्ह्ये॑षा॒मरं॑ हि॒तो भव॑ति॒ वाजि॑नाय॥
sarve nandanti yaśasāgatena sabhāsāhena sakhyā sakhāyaḥ |
kilbiṣaspṛt pituṣaṇir hy eṣām araṃ hito bhavati vājināya ||
Все товарищи радуются за (своего) товарища,
Пришедшего со славой, победителя в состязании.
Он спасает их от греха, добывает им питание.
Он достаточно подготовлен, посланный на состязание.
Alle Genossen freuen sich über den geehrten Genossen, der als der Sieger in der Versammlung ankommt, denn er bewahret sie vor Fehle, verdient für sie Brot. Zum Wettkampf vorgeschickt stellt er seinen Mann.
All friends are joyful in the friend who cometh in triumph, having conquered in assembly. He is their blame-averter, food-provider prepared is he and fit for deed of vigour.
rv10.071.11
ऋ॒चां त्वः॒ पोष॑मास्ते पुपु॒ष्वान्गा॑य॒त्रं त्वो॑ गायति॒ शक्व॑रीषु। ब्र॒ह्मा त्वो॒ वद॑ति जातवि॒द्यां य॒ज्ञस्य॒ मात्रां॒ वि मि॑मीत उ त्वः॥
ṛcāṃ tvaḥ poṣam āste pupuṣvān gāyatraṃ tvo gāyati śakvarīṣu |
brahmā tvo vadati jātavidyāṃ yajñasya mātrāṃ vi mimīta u tvaḥ ||
Кто-то сидит, приводя к процветанию гимны,
Кто-то поет мелодию к (стихам) шаквари.
Кто-то – брахман – провозглашает знание происхождения
(начал),
А кто-то измеряет меру жертвоприношения.
Der eine sitzt da, die Fülle der Verse mehrend, der andere singt eine Gesangesweise auf Sakvariversen. Der eine trägt als Brahman das vorhandene Wissen vor, der andere bestimmt das Maß des Opfers.
One plies his constant task reciting verses. one sings the holy psalm in Sakvari measures. One more, the Brahman, tells the lore of being, and one lays down the rules of sacrificing.