rv10.095.01

ह॒ये जाये॒ मन॑सा॒ तिष्ठ॑ घोरे॒ वचां॑सि मि॒श्रा कृ॑णवावहै॒ नु। न नौ॒ मन्त्रा॒ अनु॑दितास ए॒ते मय॑स्कर॒न्पर॑तरे च॒नाह॑न्॥

haye jāye manasā tiṣṭha ghore vacāṃsi miśrā kṛṇavāvahai nu |
na nau mantrā anuditāsa ete mayas karan paratare canāhan ||

-ru-

"Holla, Weib, verständig - bleib stehen, du Böse! Laß uns doch Worte wechseln! Nicht werden uns solche Gedanken, wenn sie unausgesprochen bleiben, auch nicht an einem ferneren Tage Freude machen." Urvasi:

Ho there, my consort! Stay, thou fierce-souled lady, and let us reason for a while together. Such thoughts as these of ours, while yet unspoken in days gone by have never brought us comfort.


rv10.095.02

किमे॒ता वा॒चा कृ॑णवा॒ तवा॒हं प्राक्र॑मिषमु॒षसा॑मग्रि॒येव॑। पुरू॑रवः॒ पुन॒रस्तं॒ परे॑हि दुराप॒ना वात॑ इवा॒हम॑स्मि॥

kim etā vācā kṛṇavā tavāham prākramiṣam uṣasām agriyeva |
purūravaḥ punar astam parehi durāpanā vāta ivāham asmi ||

-ru-

"Was soll ich denn noch mit einem solchen Wort von dir? Ich bin davongegangen wie die erste der Morgenröten. Pururavas, geh wieder fort nach Hause! Schwer bin ich einzuholen wie der Wind." Pururavas:

What am I now to do with this thy saying? I have gone from thee like the first of Mornings. Pururavas, return thou to thy dwelling: I, like the wind, am difficult to capture.


rv10.095.03

इषु॒र्न श्रि॒य इ॑षु॒धेर॑स॒ना गो॒षाः श॑त॒सा न रंहिः॑। अ॒वीरे॒ क्रतौ॒ वि द॑विद्युत॒न्नोरा॒ न मा॒युं चि॑तयन्त॒ धुन॑यः॥

iṣur na śriya iṣudher asanā goṣāḥ śatasā na raṃhiḥ |
avīre kratau vi davidyutan norā na māyuṃ citayanta dhunayaḥ ||

-ru-

"Wie der Pfeilschuß um den Ehrenpreis aus dem Köcher, wie das Rennen, das Kühe gewinnt, Hundert gewinnt. - Nicht hat es in der Meinung, daß kein Mann da sei, geblitzt. Die Spielleute verstanden es wie ein Schaf zu blöken."

Like a shaft sent for glory from the quiver, or swift-steed winning cattle winning hundreds. The lightning seemed to flash, as cowards planned it. The minstrels bleated like a lamb in trouble.


rv10.095.04

सा वसु॒ दध॑ती॒ श्वशु॑राय॒ वय॒ उषो॒ यदि॒ वष्ट्यन्ति॑गृहात्। अस्तं॑ ननक्षे॒ यस्मि॑ञ्चा॒कन्दिवा॒ नक्तं॑ श्नथि॒ता वै॑त॒सेन॑॥

sā vasu dadhatī śvaśurāya vaya uṣo yadi vaṣṭy antigṛhāt |
astaṃ nanakṣe yasmiñ cākan divā naktaṃ śnathitā vaitasena ||

-ru-

Sie, die dem Schwäher eine gute Stärkung bereitete, kam, so oft es der Liebhaber wünscht, aus der Wohnung gegenüber ins Haus zu ihm, an dem sie Gefallen hatte, Tag und Nacht mit seiner Rute gestochen. Urvasi:

Giving her husband's father life and riches, from the near dwelling, when her lover craved her, She sought the home wherein she found her pleasure, accepting day and night her lord's embraces.


rv10.095.05

त्रिः स्म॒ माह्नः॑ श्नथयो वैत॒सेनो॒त स्म॒ मेऽव्य॑त्यै पृणासि। पुरू॑र॒वोऽनु॑ ते॒ केत॑मायं॒ राजा॑ मे वीर त॒न्व१॒॑स्तदा॑सीः॥

triḥ sma māhnaḥ śnathayo vaitasenota sma me 'vyatyai pṛṇāsi |
purūravo 'nu te ketam āyaṃ rājā me vīra tanvas tad āsīḥ ||

-ru-

"Dreimal des Tages stachst du mich mit der Rute, und du ließest mir, wenn ich keine Gelüste hatte, reichlich zukommen. Pururavas, ich bin auf deinen Willen eingegangen; du Mann warst da meines Leibes Herrscher." Pururavas:

Thrice in the day didst thou embrace thy consort, though coldly she received thy fond caresses. To thy desires, Pururavas, I yielded: so wast thou king, O hero, of my body.


rv10.095.06

या सु॑जू॒र्णिः श्रेणिः॑ सु॒म्नआ॑पिर्ह्र॒देच॑क्षु॒र्न ग्र॒न्थिनी॑ चर॒ण्युः। ता अ॒ञ्जयो॑ऽरु॒णयो॒ न स॑स्रुः श्रि॒ये गावो॒ न धे॒नवो॑ऽनवन्त॥

yā sujūrṇiḥ śreṇiḥ sumnaāpir hradecakṣur na granthinī caraṇyuḥ |
tā añjayo 'ruṇayo na sasruḥ śriye gāvo na dhenavo 'navanta ||

-ru-

"Sujurni, Sreni, Sumnaapi wie Hradecaksus, Granthini, Caranyu, die sind wie die rötlichen Farben zerronnen; sie schrieen um die Wette wie Milchkühe." Urvasi:

The maids Sujirni, Sreni, Sumne-api, Charanyu, Granthini, and Hradecaksus,- These like red kine have hastened forth, the bright ones, and like milch-cows have lowed in emulation.


rv10.095.07

सम॑स्मि॒ञ्जाय॑मान आसत॒ ग्ना उ॒तेम॑वर्धन्न॒द्य१॒॑ः स्वगू॑र्ताः। म॒हे यत्त्वा॑ पुरूरवो॒ रणा॒याव॑र्धयन्दस्यु॒हत्या॑य दे॒वाः॥

sam asmiñ jāyamāna āsata gnā utem avardhan nadyaḥ svagūrtāḥ |
mahe yat tvā purūravo raṇāyāvardhayan dasyuhatyāya devāḥ ||

-ru-

"Als dieser geboren wurde, saßen die Götterfrauen dabei und die Flüsse, die ihr eigenes Lob singen, zogen ihn groß, weil auch dich, Pururavas, die Götter zum Kampfe, zur Dasyutötung großgezogen haben." Pururavas:

While he was born the Dames sate down together, the Rivers with free kindness gave him nurture; And then, Pururavas, the Gods increased thee for mighty battle, to destroy the Dasyus.


rv10.095.08

सचा॒ यदा॑सु॒ जह॑ती॒ष्वत्क॒ममा॑नुषीषु॒ मानु॑षो नि॒षेवे॑। अप॑ स्म॒ मत्त॒रस॑न्ती॒ न भु॒ज्युस्ता अ॑त्रसन्रथ॒स्पृशो॒ नाश्वाः॑॥

sacā yad āsu jahatīṣv atkam amānuṣīṣu mānuṣo niṣeve |
apa sma mat tarasantī na bhujyus tā atrasan rathaspṛśo nāśvāḥ ||

-ru-

"Da ich Menschenskind mich bei diesen übermenschlichen Frauen anfreunden wollte, die ihr Gewand abgelegt haben, da scheuten sie vor mir wie eine brünstige Gazelle, wie Pferde, die an den Wagen stoßen." Urvasi:

When I, a mortal, wooed to mine embraces these heavenly nymphs who laid aside their raiment, Like a scared snake they fled from me in terror, like chariot horses when the car has touched them.


rv10.095.09

यदा॑सु॒ मर्तो॑ अ॒मृता॑सु नि॒स्पृक्सं क्षो॒णीभिः॒ क्रतु॑भि॒र्न पृ॒ङ्क्ते। ता आ॒तयो॒ न त॒न्वः॑ शुम्भत॒ स्वा अश्वा॑सो॒ न क्री॒ळयो॒ दन्द॑शानाः॥

yad āsu marto amṛtāsu nispṛk saṃ kṣoṇībhiḥ kratubhir na pṛṅkte |
tā ātayo na tanvaḥ śumbhata svā aśvāso na krīḷayo dandaśānāḥ ||

-ru-

"Wenn der Sterbliche, nach diesen Unsterblichen lüstern, sich mit den Gesellschafterinnen einigt, wie es nach ihrem Sinn ist, dann macht eure Leiber schön wie die Wasservögel, wie Pferde spielend, die sich beißen!" Pururavas:

When, loving these Immortal Ones, the mortal hath converse with the nymphs as they allow him. Like swans they show the beauty of their bodies, like horses in their play they bite and nibble.


rv10.095.10

वि॒द्युन्न या पत॑न्ती॒ दवि॑द्यो॒द्भर॑न्ती मे॒ अप्या॒ काम्या॑नि। जनि॑ष्टो अ॒पो नर्यः॒ सुजा॑तः॒ प्रोर्वशी॑ तिरत दी॒र्घमायुः॑॥

vidyun na yā patantī davidyod bharantī me apyā kāmyāni |
janiṣṭo apo naryaḥ sujātaḥ prorvaśī tirata dīrgham āyuḥ ||

-ru-

"Die wie ein fallender Blitz aufblitzte und mir Liebesgüsse brachte - aus der Feuchtigkeit ward ein mannhafter, edler Sohn geboren - Urvasi soll langes Leben haben." Urvasi:

She who flashed brilliant as the falling lightning brought me delicious presents from the waters. Now from the flood be born a strong young hero May Uruvasi prolong her life for ever


rv10.095.11

ज॒ज्ञि॒ष इ॒त्था गो॒पीथ्या॑य॒ हि द॒धाथ॒ तत्पु॑रूरवो म॒ ओजः॑। अशा॑सं त्वा वि॒दुषी॒ सस्मि॒न्नह॒न्न म॒ आशृ॑णोः॒ किम॒भुग्व॑दासि॥

jajñiṣa itthā gopīthyāya hi dadhātha tat purūravo ma ojaḥ |
aśāsaṃ tvā viduṣī sasminn ahan na ma āśṛṇoḥ kim abhug vadāsi ||

-ru-

" Du bist doch geboren, um hier Schutz zu bringen, und du hast diese Kraft an mich gewendet, Pururavas. Ich warnte dich, die Wissende, an dem gleichen Tage; du hörtest nicht auf mich. Was willst du fruchtlos reden?" Pururavas:

Thy birth hath made me drink from earthly milch-kine: this power, Pururavas, hast thou vouchsafed me. I knew, and, warned thee, on that day. Thou wouldst not hear me. What sayest thou, when naught avails thee?


rv10.095.12

क॒दा सू॒नुः पि॒तरं॑ जा॒त इ॑च्छाच्च॒क्रन्नाश्रु॑ वर्तयद्विजा॒नन्। को दम्प॑ती॒ सम॑नसा॒ वि यू॑यो॒दध॒ यद॒ग्निः श्वशु॑रेषु॒ दीद॑यत्॥

kadā sūnuḥ pitaraṃ jāta icchāc cakran nāśru vartayad vijānan |
ko dampatī samanasā vi yūyod adha yad agniḥ śvaśureṣu dīdayat ||

-ru-

"Wann wird der geborene Sohn seinen Vater suchen? Wie ein schreiendes Kind wird er Tränen vergießen, wann er Bescheid weiß. Wer trennt die einträchtigen Ehegatten, da bei den Schwiegereltern noch das Hausfeuer hell luchtet?" Urvasi:

When will the son be born and seek his father? Mourner-like, will he weep when first he knows him? Who shall divide the accordant wife and husband, while fire is shining with thy consort's parents?


rv10.095.13

प्रति॑ ब्रवाणि व॒र्तय॑ते॒ अश्रु॑ च॒क्रन्न क्र॑न्ददा॒ध्ये॑ शि॒वायै॑। प्र तत्ते॑ हिनवा॒ यत्ते॑ अ॒स्मे परे॒ह्यस्तं॑ न॒हि मू॑र॒ मापः॑॥

prati bravāṇi vartayate aśru cakran na krandad ādhye śivāyai |
pra tat te hinavā yat te asme parehy astaṃ nahi mūra māpaḥ ||

-ru-

"Ich will ihm Rede stehen, wenn er die Tränen rollen läßt. Wie ein schreiendes Kind wird er schreien nach der freundlichen Sorge der Mutter. Ich will dir schicken, was von dir bei uns ist. Geh nach Hause, denn mich wirst du nicht bekommen, du Tor!" Pururavas:

I will console him when his tears are falling: he shall not weep and cry for care that blesses. That which is thine, between us, will I send thee. Go home again, thou fool;.thou hast not won me.


rv10.095.14

सु॒दे॒वो अ॒द्य प्र॒पते॒दना॑वृत्परा॒वतं॑ पर॒मां गन्त॒वा उ॑। अधा॒ शयी॑त॒ निरृ॑तेरु॒पस्थेऽधै॑नं॒ वृका॑ रभ॒सासो॑ अ॒द्युः॥

sudevo adya prapated anāvṛt parāvatam paramāṃ gantavā u |
adhā śayīta nirṛter upasthe 'dhainaṃ vṛkā rabhasāso adyuḥ ||

-ru-

"Liefe heute dein Abgott davon auf Nimmerwiederkehr, um in die fernste Ferne zu gehen, und ruhte er im Schoße des Todes und fräßen ihn dann die reißenden Wölfe" - Urvasi:

Thy lover shall flee forth this day for ever, to seek, without return, the farthest distance. Then let his bed be in Destruction's bosom, and there let fierce rapacious wolves devour him.


rv10.095.15

पुरू॑रवो॒ मा मृ॑था॒ मा प्र प॑प्तो॒ मा त्वा॒ वृका॑सो॒ अशि॑वास उ क्षन्। न वै स्त्रैणा॑नि स॒ख्यानि॑ सन्ति सालावृ॒काणां॒ हृद॑यान्ये॒ता॥

purūravo mā mṛthā mā pra papto mā tvā vṛkāso aśivāsa u kṣan |
na vai straiṇāni sakhyāni santi sālāvṛkāṇāṃ hṛdayāny etā ||

-ru-

"Pururavas, du sollst nicht sterben, nicht davonlaufen; nicht sollen dich die bösen Wölfe fressen. Mit Weibern gibt es gar keine Freundschaft; sie haben die Herzen von Hyänen."

Nay, do not die, Pururavas, nor vanish: let not the evil-omened wolves devour thee. With women there can be no lasting friendship: hearts of hyenas are the hearts of women.


rv10.095.16

यद्विरू॒पाच॑रं॒ मर्त्ये॒ष्वव॑सं॒ रात्रीः॑ श॒रद॒श्चत॑स्रः। घृ॒तस्य॑ स्तो॒कं स॒कृदह्न॑ आश्नां॒ तादे॒वेदं ता॑तृपा॒णा च॑रामि॥

yad virūpācaram martyeṣv avasaṃ rātrīḥ śaradaś catasraḥ |
ghṛtasya stokaṃ sakṛd ahna āśnāṃ tād evedaṃ tātṛpāṇā carāmi ||

-ru-

"Als ich in anderer Gestalt unter den Sterblichen wandelte, vier Jahre lang alle Nächte bei dir wohnte, da genoß ich einmal des Tags einen Tropfen Schmalz. Davon bin ich noch jetzt gesättigt." Pururavas:

When amid men in altered shape I sojourned, and through four autumns spent the nights among them, I tasted once a day a drop of butter; and even now with that am I am contented.


rv10.095.17

अ॒न्त॒रि॒क्ष॒प्रां रज॑सो वि॒मानी॒मुप॑ शिक्षाम्यु॒र्वशीं॒ वसि॑ष्ठः। उप॑ त्वा रा॒तिः सु॑कृ॒तस्य॒ तिष्ठा॒न्नि व॑र्तस्व॒ हृद॑यं तप्यते मे॥

antarikṣaprāṃ rajaso vimānīm upa śikṣāmy urvaśīṃ vasiṣṭhaḥ |
upa tvā rātiḥ sukṛtasya tiṣṭhān ni vartasva hṛdayaṃ tapyate me ||

-ru-

"Die die Lüfte erfüllende, den Raum durchmessende Urvasi locke ich her, ihr Liebster: Auf daß der Lohn der Guttat dir zuteil werde, kehre um, mein Herz verzehrt sich!" Eine unsichtbare Stimme:

I, her best love, call Urvasi to meet me, her who fills air and measures out the region. Let the gift brought by piety approach thee. Turn thou to me again: my heart is troubled.


rv10.095.18

इति॑ त्वा दे॒वा इ॒म आ॑हुरैळ॒ यथे॑मे॒तद्भव॑सि मृ॒त्युब॑न्धुः। प्र॒जा ते॑ दे॒वान्ह॒विषा॑ यजाति स्व॒र्ग उ॒ त्वमपि॑ मादयासे॥

iti tvā devā ima āhur aiḷa yathem etad bhavasi mṛtyubandhuḥ |
prajā te devān haviṣā yajāti svarga u tvam api mādayāse ||

-ru-

"Also sagen dir diese Götter, o Sohn der Ila: Da du nun einmal ein Todesgenosse bist, so sollen deine Nachkommen die Götter mit Opfern verehren. Du aber sollst im Himmel ein Leben der Freude führen!"

Thus speak these Gods to thee, O son of Ila: As death hath verily got thee for his subject, Thy sons shall serve the Gods with their oblation, and thou, moreover, shalt rejoice in Svarga.


Translations compiled by Dr. Mārcis Gasūns.